5.Sınıf Sosyal Bilgiler 7.Ünite Özeti Küresel Bağlantılar

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 7.Ünite Özeti Küresel Bağlantılar
8 Temmuz 2022 23:55
9
A+
A-

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

SINIF 7. ÜNİTE
KÜRESEL BAĞLANTILAR Yaşadığımız Yer ve Ekonomi
Ülkelerarası Ekonomik Alışveriş:

Mal hizmetlerin alınıp satılması alışveriş olarak adlandırabiliriz. Alışverişlere ekonomik faaliyetlerdir.
Ekonomik faaliyetler kişiler arasında yapılabildiği gibi ülkeler arasında da yapılabilir.
Ülkeler, ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yaparlar.
Bazı ürünlerin üretimi yetersiz kaldığında bu ihtiyaçlarını diğer ülkelerden karşılarlar.
Böylece ülkeler arasında ekonomik alışveriş oluşur.
Satın aldığımız bazı ürünlerin etiketlerinde “Made in Taivvan”, “Made in Japon” gibi ifadeler görürüz.
Bunlar, o malın nerede
üretildiğini belirten ifadelerdir.
Ticaret: Bir ürün ya da hizmetin alınması ya da satılması yoluyla ekonomik etkinliklere ticaret denir.
Ülke içerisinde yapılan ekonomik
faaliyetlere ise, iç ticaret denilmektedir. Farklı ülkelerdeki insanların birbirleriyle ticaret yapmasına dış ticaret denir.
Dış ticaret ise ikiye ayrılır

İHRACAT:
Bir ülke ürettiği ürünlerin fazlasını başka ülkelere satar.
Buna ihracat denir. Dünya ihracat listelerinde Türkiye 33. en büyük ihracatçı konumunda yer alıyor.
Bu listede Almanya 1,36 trilyon dolarlık ihracatıyla başı çekerken onu Çin, ABD ve Japonya takip etmektedir.

Başlıca İhraç Ettiklerimiz:

Türkiye’nin En Çok İhracat Yaptığı Ülkeler Sıralaması:
1.Almanya 2. Birleşik Krallık 3. Birleşik Arap Emirlikleri 4.Irak
5. Amerika Birleşik Devletleri

İTHALAT:
Bir ürünü, ham maddeyi veya hizmeti başka bir ülkeden satın alma işine “ithalat” denir.
Ülkeler şu nedenlerden dolayı ithalat yaparlar:
Satın alınan ürün ya da ham madde o ülkede hiç üretilmiyor ya da bulunmuyor olabilir.
Var olan kaynaklar, ihtiyacı karşılayacak düzeyde olmayabilir.
Dışarıdan alındığında daha ucuza mal olabilir ya da
daha kârlı olabilir.

Başlıca İthal Ettiklerimiz:
Türkiye’nin En Çok İthalat Yaptığı Ülkeler Sıralaması
1.Rusya Federasyonu 2. Çin 3. Almanya
4.ABD 5. İtalya

EKONOMİK İLİŞKİLERDE TEKNOLOJİ
Eski dönemlerde ülkeler arası ticaret genellikle hayvanlarla ve küçük gemilerle yapılıyordu.
Hayvanlara ve gemilere yüklenen mallar, haftalarca süren yolculuktan sonra atılacağı ülkeye ulaştırılıyordu.
Ayrıca haberleşme (iletişim) araçları da henüz gelişmediği için
yolculardan uzun bir süre haber alınamıyordu.

Zamanla gemiler büyüdü, hızlandı, okyanuslara ve büyük
dalgalara dayanıklı hale geldi.
Demiryolu ulaşımının başlaması ve gelişmesi ile ülkeler arası ticari taşımacılığında büyük kolaylıklar sağlandı.
Böylece ülkeler arası ticaret daha kolay, daha hızlı,
daha az tehlikeli hatta daha kazançlı hale geldi.
Günümüzde iletişim ve ulaşım teknolojisinin hızla gelişmesi ülkeler arası ekonomik ilişkileri olumlu yönde etkilemiştir.
Uçak, tren,gemilerle taşımacılık ve ulaşım alanlarında ortaya çıkan sorunlar en aza indirilmiştir.
Zamandan tasarruf edilerek daha fazla
miktarda ürün taşınmaktadır.
Bir yerden bir yere ticari mal taşımak için en çok uçak, gemi, tren, tır ve kamyon kullanılır.
Zamanla bu ulaşım araçları gelişerek daha hızlı ve daha çok yük taşıyabilir hâle gelmişlerdir.
Eskiden onlarca at arabasının taşıyabildiği yükü, bugün bir tır tek başına taşıyabilmektedir.
Ulaşım araçlarından bir defada en çok yük taşıyabileni gemilerdir. Gemilere yüklenen “konteynır”lar gemiden indirilip tırlara yüklendikten sonra gideceği yere karayoluyla ulaştırılmaktadır.

İnsanlar birbirleriyle iletişime geçmeden ticaret de yapamazlar. Yurt dışından mal almak veya yurt dışına mal satmak isteyen bir kimse öncelikle karşısındaki kişiyle iletişime geçmelidir.

Haberleşme teknolojisinin gelişmesiyle ülkeler arası uzaklığın önemi azalmış, iletişim kolaylaşmıştır.
Televizyon ve internette yayınlanan reklâmlar sayesinde üretilen ürünler tüm dünyada daha kolay tanıtılmaktadır.
Ülkeler ürünlerini internet siteleri üzerinden satabilmektedirler.
İnternet, uydu sistemleri, faks, telefon vb, iletişim araçları ticaretin artmasını, hızlanmasını sağlamıştır.

TURİZMİN KATKILARI

İnsanların başka yerleri görmek, tanımak, dinlenmek, eğlenmek, spor ve alışveriş yapmak için yaptıkları gezilere turizm denir.

Geziyi yapan kişilerde de turist denir.
Turizm sadece yabancı ülkelerden ülkemize yapılmaz. Kendi vatandaşlarımızın ülkemizi gezmesi iç turizm demektir. Başka ülkelere gidilmesi veya gelinmesi durumuna da dış turizm denir.
Ülkelerin tanıtılmasında, toplumlar arası ilişkilerin gelişmesinde, önyargıların ve yanlış anlaşılmaların ortadan kaldırılmasında ve dünya barışının sağlanmasında turizmin önemi büyüktür.
Turizm, bacasız fabrika gibidir.
Çevreye ve doğaya zarar vermeden en iyi geliri elde etme yollarından biridir.
Fransa, İtalya, İspanya gibi ülkelerin turizmden kazandıkları parlar milli gelirlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.

Ülkemizi tercih eden turistleri ülkelere göre sıraladığımızda birinci sırada Almanları, ikinci sırada Rusları görüyoruz.
Bir turist bir ülkeye seyahat ettiğinde turistik eserleri gezerken o ülkenin insanlarını ve kültürünü de tanır.

Turizm sayesinde insanlar birbirlerini tanır, karşılıklı olarak birbirlerine saygı ve sevgi duyarlar.
Değişik ülke insanları arasındaki yakınlaşma, birbirlerini tanımalarına neden olur.
Böylelikle ülkeler arasında dostluk köprüleri kurulur.
Şenlikler, festivaller, yarışmalar ülkelerin tarihi zenginlikleri ile doğal güzelliklerinin ve kültürel özelliklerinin tanıtılmasında çok büyük bir öneme sahiptir.

ORTAK MİRAS
Miras, bir neslin kendisinden sonra gelecek kuşaklar
bıraktığı her şeydir.
Ortak Miras: İnsanlığın kuşaktan kuşağa bıraktığı maddi ve manevi değerlerin tümüne ortak miras denir.

Düşünce, edebiyat, sanat, bilim, teknoloji, mimari gibi maddi ve manevi değerler bütünüdür.
Bu ürünler bütün inanlar için anlamlıdır ve bu nedenle de insanlığın ortak mirası olarak kabul edilirler.

Bu bırakılan öğelerin bir kısmı insan emeğiyle yapılmış eserler, bazıları ise doğal olarak oluşan eserlerdir.

Ortak miras, tüm insanların binlerce yıl
süresince oluşturduğu birikimlerdir.
Ortak miras, tek bir ulusa ait değildir, tüm insanlığın malıdır.
Ortak mirasa katkıda bulunmak,tüm insanlığın yararınadır.

Her insan ve millet ortak mirasın ürünlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Ortak mirası korumak ve yeni katkılar sağlamak tüm insanlığın görevidir.

Ortak Mirasın Korunması:
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO 1972’de kabul edilen bir anlaşmayla dünyanın korunması gereken kültürel ve doğal varlıkları
için bir “Dünya Mirası Listesi” oluşturdu.
Anlaşma, bu listeye alınan kültür hazineleri veya doğal alanların uluslararası işbirliği yoluyla, sıkı kurallar altında, bulunduğu ülke hükümeti tarafından korunmasını öngörüyor.

Kültürel Miras Alanları:
Tarihi binalar, arkeolojik alanlar, anıtsal heykeller veya tablolar olabileceği gibi bütünüyle bir kent veya
kentin belirli bir alanı da olabilir.
Doğal Miras Alanları:
Benzersiz güzellikleri olan bölgeler, dünyada türleri tehlike altında bulunan bitki ve hayvan varlıklarının yaşadıkları yerlerdir. Hem doğal hem kültürel yerler yan yana
olduğu bölgeler de karma miras alanlarıdır.
2018 yılı itibariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı 1092 kültürel ve doğal varlık
bulunmakta olup bunların 845 tanesi kültürel, 209 tanesi doğal, 38 tanesi ise karma (kültürel/doğal) varlıktır.
Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları
ile bu sayı artmaktadır.

Dünya Miras Listesi’nde yer alan varlıklarımız şunlardır;

• Nevşehir’de bulunan Göreme Millî Parkı ve Kapadokya,

• Sivas’ta bulunan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası,

• İstanbul Tarihî Yarımada,

• Çorum’da bulunan Hititlerin başkenti Hattuşa,

• Adıyaman’da bulunan Nemrut Dağı,

• Denizli’de bulunan Pamukkale Travertenleri,

• Muğla ve Antalya sınırları içinde yer alan,
Likyalılardan kalan Xanthos-Letoon,

• Karabük’te bulunan, evleri ile ünlü Safranbolu şehri,

• Çanakkale’de bulunan Truva Antik Kenti,

• Edirne’de bulunan Selimiye Camii ve Külliyesi,

• Konya’da bulunan Çatalhöyük Neolitik Kenti,

• İzmir’de bulunan Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı,

• Bursa ve Cumalı Kızık,

• Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri,

• İzmir’de bulunan Efes Antik Kenti,

• Kars’ta bulunan Ani Arkeolojik Alanı, (2016)
• Aydın’da bulunan Aphrodisias Antik Kenti
• Aphrodisias Antik Kenti,

• Şanlıurfa’da bulunan Göbeklitepe

DÜNYADAKİ ORTAK MİRAS ÖGELERİ

Kültürel varlık olarak kabul edilen ortak miras ögelerine Moğolistan’da bulunan Orhun Yazıtları, İtalya’da bulunan Pisa Kulesi ve Hindistan’da bulunan Tac Mahal örnek olarak verilebilir.

Doğal varlık olarak kabul edilen ortak miras ögelerine ise Endonezya’da yer alan Komodo Ulusal Parkı,
Rusya’da yer alan Baykal Gölü ve Tanzanya’da bulunan Serengeti Ulusal Parkı örnek gösterilebilir.

Hem kültürel hem de doğal yani karma varlık olan ortak miras ögelerine de Avustralya’da bulunan Kakadu Ulusal Parkı, Çin’de bulunan Taishan Dağı,
Türkiye’de bulunan Göreme Millî Parkı ve Kapadokya örnek gösterilebilir.

Ortak miras ögelerinden bazıları tüm ülkeler tarafından “Dünyanın Yedi Harikası” olarak kabul edilen
eserleri de sayabiliriz.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

error: Content is protected !!