Sosyal Bilgiler Çalışma Fasikülü - Evdeki Hocam

8.Sınıf İnkılap Tarihi 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları

admin — Wed, 15 Apr 2026 22:56:58 +0000

8.Sınıf Tüm Derslerin Paylaşıldığı Whatsapp Grubu İçin Tıklayınız

Kitap Çekilişlerinin Yapılacağı Grubumuza Katılmak İçin Tıklayınız

8.Sınıf 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları gömüsü.">8.Sınıf 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları İndirmek İçin Tıklayınız

The post 8.Sınıf İnkılap Tarihi 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları first appeared on Evdeki Hocam.

8.Sınıf İnkılap Tarihi 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Ders Notları

admin — Sun, 11 Aug 2024 22:47:17 +0000

7.Sınıflar Sosyal Bilgiler 3.Ünite (İnsanlar, Yerler ve Çevreler) Ders Notları aşağıda paylaşılmıştır.

Ders Notlarının Videoları da önümüzdeki günlerde paylaşılacaktır.

Yine konuların pekişmesini sağlayacak olan test ve etkinliklerde buradan paylaşılacaktır.

1.Yerleşmeyi Etkileyen Unsurlar

2.Nüfusumuzun Özellikleri Sunuları

3.Göçün Nedenleri ve Sonuçları

4.Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü

The post 7.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Ders Notları first appeared on Evdeki Hocam.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Ders Notları yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık

admin — Sun, 28 Apr 2024 20:09:23 +0000

6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık gömüsü. gömüsü.">7.Sınıf
6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık İndirmek İçin Tıklayınız

ÜNİTE
YAŞAYAN DEMOKRASİ
DEMOKRASİNİN SERÜVENİ
Demokrasi Yunancada halk anlamına gelen “demos” ile güç, kudret iktidar ve yönetim anlamına gelen “kratos” kelimelerinin
birleşmesiyle meydana gelir. Halkın egemenliğine dayanan yönetim şekli olarak tanımlanır.
DEMOKRASİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ
MÖ 450: Atina’da Aristo, Eflatun ve Sokrates’in düşünce olarak katkıda bulundukları bir çeşit yönetim sistemi siyasi
tarihteki yerini almıştır. “Site” denilen şehir devletlerinde kadınlar ve köleler site halkının dışında kabul ediliyordu.
Belli bir yaşta olan erkeklerin ( halk meclisinde) konuşma ve
oy kullanma hakkı vardır.
1215: Kral John’un imzaladığı Manga Charta, kralın yetkilerini sınırlarken, halka hak ve özgürlüklerini tanıyordu. ( Manga Charta ile kralın sınırsız yetki ve dokunulmazlığına son verildi,
Kimsenin yargılanmadan cezalandırılmayacağı ilkesi getirildi, temsilcilere danışmaksızın gelişigüzel vergilendirmenin yapılmaması kabul edildi.)
1750: Avrupa’da aydınlanma felsefesi ile Anayasal demokrasinin düşünsel temelleri atılmıştır. Montesqieu güçler
ayrılığını savunuyordu. Rousseau “özgürlük, eşitlik ve kardeşlik sloganıyla “toplumsal sözleşmeyi” yazdı.
J. Locke ise yasama hakkı, özel mülkiyet hakkı ve
belirli özgürlükleri savundu.
1789: Fransız İhtilali: İnsanlar mutlakıyetçi monarşiye karşı ayaklandılar. Ayaklanma sonucunda Fransız
İnsan Hakları Bildirgesi kabul edildi.
Bu bildirge bütün dünya insanlarını ve devletlerini etkiledi. Fransız İhtilali ile ilk kez eşitlik, hak, adalet, özgürlük ve milliyetçilik
kavramları ortaya çıktı.
1948: 10 Aralık 1948 tarihinde BM İnsan Hakları
Evrensel Bildirgesi yayınlandı.
TÜRK TARİHİNDE DEMOKRASİNİN GELİŞİMİ
Eski Türklerde siyasi, askerî ve ekonomik kararların alındığı meclise toy ya da kurultay adı verilirdi.
Orta Asya Türk devletlerinden biri olan Hunlarda her yıl ilkbaharın beşinci ayında (Haziran ayı) devlet işlerinin
görüşüldüğü kurultay toplanırdı. Çeşitli şenliklerin ve spor etkinliklerinin yapıldığı bu toplantılarda bir taraftan da devlet
işleri görüşülerek karara bağlanırdı.
Bu meclislere ileri gelen boylar davet edilir, gelmeyenler devleti protesto etmiş kabul edilirdi.
Bu toplantılarda hükümdarların yanında her zaman hatun denilen hanımı oturur ve bazı elçileri kabul edebilirdi.
Modern anlamda Türklerde demokratikleşme hareketleri 19. Yy da başlamıştır
TANZİMAT FERMANI (1839)
1-Kanun önünde herkes EŞİTTİR.
2-VERGİ kişilerin kazancına göre alınacak.
3-RÜŞVET ve iltimas kaldırılacak.
4.ASKERLİK işleri belli bir düzene göre yapılacak.
5-KANUNUN üstünlüğü kabul edilecek.
Yukarıda bazı maddeleri verilen Tanzimat Fermanı; mutlakıyetin gücünü sınırlandırmıştır ve ilk kez bu ferman ile Osmanlı
Devleti hukuk üstünlüğünü kabul etmiştir.
Bu durum demokratikleşme yolunda atılmış en önemli adımlardan birisidir.
Ancak Osmanlı halkı Tanzimat Fermanı ile
yönetimde söz sahibi olamamıştır.
ISLAHAT FERMANI (1856)
Avrupalı devletlerin baskısıyla ilan edilen ferman,
Tanzimat Fermanı’nın genişletilmiş halidir. Bu fermanla azınlıklar, Müslüman halktan daha ayrıcalıklı hale geldiler.
Demokratik hareket sayılmasının nedeni bütün Osmanlı halkının can, mal ve namusunun korunması ve kanun önünde
eşit sayılmalarıdır. Ama bu fermanla azınlıklar, Müslüman halktan daha çok haklar elde ettiler.
MEŞRUTİYET DÖNEMLERİ
Osmanlı halkı ilk kez 1876’da II. Abdülhamid döneminde ilân edilen I. Meşrutiyet ve Kanunî Esasi (Anayasa) ile
yönetimde söz sahibi olmuştur ve böylece Osmanlı Devletinin yönetim şekli “meşruti monarşi” şeklinde değişmiştir.
Anayasa gereği padişahın yanında halkın seçmiş olduğu vekillerden oluşan Mebusan Meclisi oluşturulmuştur.
Oluşan bu parlamenter sistemde kanunların yürürlüğe girmesinde son sözün padişaha ait olması ve padişahın meclisi açma-kapama yetkisinin bulunması meşruti yönetimde mutlakıyet
rejiminin özelliklerinin korunduğunun en önemli göstergesidir. I. Meşrutiyet’in ömrü fazla uzun sürmemiştir.
Meclisteki azınlıkların olumsuz faaliyetleri ve 93 Harbinden dolayı II. Abdülhamid meclisi kapatarak eski yönetim
şekline geri dönmüştür. Ancak 1908 yılında bazı Osmanlı aydınlarının çalışmaları neticesinde II. meşrutiyet yönetimine geçilmiştir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ TARİHİNDE DEMOKRASİNİN GELİŞİMİ
TBMM’NİN AÇILMASI
Osmanlı topraklarının işgalini, I. Dünya Savaşından sonra imzalanan Mondros Mütarekesi daha da kolaylaştırmıştır.
Nitekim İtilaf Devletleri 16 Mart 1920’de başkent İstanbul’u resmen işgal etmişler ve Osmanlı Mebusan Meclisi’ni dağıtmışlardır.
Bu gelişmeler TBMM’nin açılmasına ortam hazırlamıştır.
Mustafa Kemal bu durum üzerine harekete geçmiş, ulusal iradeyi milletin kendi kaderinde etkili olabilmesi
için 23 Nisan 1920’de TBMM’yi açmıştır.
TBMM’nin sürekliliğini sağlamak için de 20 Ocak 1921’de Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) kabul edilmiştir.
Anayasada “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” maddesinin yer alması Cumhuriyet rejiminin en önemli habercisiydi.
Cumhuriyetin İlanı
Eylül 1922’de Kurtuluş Savaşı sonrasında 1 Kasım 1922’de Saltanatın kaldırılması Cumhuriyet’in önündeki en önemli
engeli de ortadan kaldırmıştır. Ulusal egemenliğin gerçekleşmesini isteyen Mustafa Kemal öncülüğünde 29 Ekim 1923’teTBMM’de konu tartışılmış ve karara bağlanmıştır.
Böylece yeni kurulan devletin rejiminin Cumhuriyet olduğu kabul edilmiş ve ulusal egemenlik kesin olarak gerçekleşmişti
ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ
Cumhuriyet Halk Fırkası Türkiyenin ilk partisidir.
Temeli Anadolu ve Rumeli Medafai hukuk cemiyetlerine dayanır. II. TBMM’de halkın desteğini almış 1950 yılına kadar ülkeyi yönetmiştir
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Saltanatın kaldırılmasından sonra görüş ayrılıkları artmış Kazım Karabekir’in
öncülüğünde, Rauf Bey, Adnan Bey ve Ali Fuat’ın katılımıyla kurulmuştur. Partinin Şeyh Sait ayaklanmasıyla
ilgili olduğu düşünülerek 1925’te kapatılmıştır.
-> İlk çok partili hayata geçiş denemesi başarısız olmuştur.
Serbest Cumhuriyet Fırkası 1929’daki dünya ekonomik krizinde çıkan sorunların çözümü demokrasi ve
cumhuriyetin güçlenmesi ve hükümetin denetlenmesi için Atatürk’ün teklifiyle Fethi Okyar tarafından kurulmuştur.
İnkilap karşıtlarının partiye sızdığını gören Fethi Okyar partisini kapatmıştır. ( 17 Kasın 1930 )
-> Çok partili hayata geçişte ikinci deneme başarısız oldu.
Çok partili hayata geçiş ancak 1945 yılında Demokrat Partinin
kurulmasıyla sağlanmıştır.
CUMHURİYETİN NİTELİKLERİ
Anayasa
Anayasa temel kanundur. Yürürlükteki kanunlar anayasaya aykırı olamaz. Devletin temel yapısını, işleyiş biçimini,
kişilerin hak ve özgürlüklerini belirleyen devlet ile halk arasında yapılmış bir sözleşmedir.
Anayasa’nın ilk 3 maddesi değiştirilemez. Bu maddeler şöyledir;
MADDE 1. – Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.
MADDE 2. – Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı,
Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir Hukuk Devleti’dir.
MADDE 3. – Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanunda belirtilen,
beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli marşı “İstiklal Marşı”dır.
Başkenti Ankara’dır.
Türkiye Cumhuriyeti’nin Temel Nitelikleri
1.Demokratik Devlet
-Demokrasi; egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olmasıdır.
-Demokrasilerde belli dönemlerde
yapılan seçimlerle halk temsilcilerini belirler.
Böylece millet temsilcileri aracılığı ile kendi kendini yönetir.
-Vatandaşlar kanunlara göre seçme ve seçilme hakkını kullanır.
Herhangi bir baskı olmadan istediği siyasi partiye oyunu verir. Aynı zamanda istediği siyasi partiye üye
olabilir ve partisi için çalışabilir.
-Herkesin eşit oy hakkı vardır.
Seçimlerde oylama gizli, oy sayımı ise açık yapılır.
-Demokrasilerde, kişiler özgürce düşünür ve düşündüğünü ifade eder.
2.Hukuk Devleti
-Toplumun düzen içinde yaşamasını sağlayan kurallar bütününe hukuk denir. Devlet bütün uygulamalarını bu
kurallara göre yapar. Hukuk devletinde herkes kanun önünde eşittir.
Devlet bütün vatandaşlarına eşit yakınlıktadır.
-Haksızlığa uğrayan herkes mahkemeler aracılığı ile hakkını arar. Hukuk devletinde hiç kimse hukuksuzca bir davranışta bulunamaz.
Devlet bile kişi tarafından mahkemeye verilebilir.
Eğer devlet tarafından yapılan bir haksızlık varsa
mahkemeler aracılığı ile giderilebilir.
-Hukuk devletinde, mahkemeler bağımsız olmak zorundadır. Herhangi bir kimsenin veya bir kurumun etkisi altında olamaz.
Çünkü mahkemeler adaletin dağıtıldığı yerdir.
Eğer mahkemelerin bağımsızlığı sağlanmazsa adaletsizlikler ortaya çıkabilir. Dolayısı ile mahkemelerde gücünü kanunlardan almaktadır.
3.LAİK DEVLET
-Laiklik, devletin hukuk kurallarının akla, bilime ve toplumun ihtiyaçlarına dayalı olmasıdır. Laik devletlerde din ve
devlet işleri bir birinden ayrılır, vatandaşlara inanç ve
ibadet özgürlüğü tanır.
-Anayasamızın 24. maddesine göre, Türkiye’de herkes istediği dine inanmakta, istediği ibadeti yapmakta özgürdür.
Hiç kimse inancından dolayı veya yapmış olduğu
ibadetten dolayı kınanamaz ve suçlanamaz. Yine hiç kimse laik düzeni yıkmaya yönelik herhangi bir faaliyette bulunmaz.
-Devlet hangi dine mensup olursa olsun vatandaşlarına karşı eşit uygulamalar yapmalıdır. Ve laik düzenin koruyucusu olmalıdır.
SOSYAL DEVLET
-Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin en önemli özelliklerinden birisi de Sosyal Devlet anlayışının olmasıdır.
Devlet, dil, din, mezhep, ırk, cinsiyet farkı gözetmeksizin her vatandaşını eşit kabul eder ve herkese hizmet götürmeye çalışır.
Sosyal devlet anlayışında devlet halk için çalışır ve halk için vardır.
-Devlet; eğitim-öğretim hizmetini, sağlık hizmetini, yol hizmetini, su hizmetini, elektrik hizmetini,
iletişim hizmetini ve din hizmetini vatandaşlarına ulaştırmak zorundadır. Bütün bu hizmetleri yaparken bölge ayrımı yapmamalıdır.
Ülkenin doğusuna, batısına, güneyine ve kuzeyine veya ilinden en küçük köyüne kadar aynı hizmetleri götürmelidir.

The post 7.Sınıf Sosyal Bilgiler 6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık first appeared on Evdeki Hocam.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 5.Ünite Üretim, Dağıtım ve Tüketim

admin — Mon, 01 Apr 2024 18:19:07 +0000

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

5.Sınıf 5.Ünite
Üretim, Dağıtım ve Tüketim gömüsü.">5.Sınıf 5.Ünite
Üretim, Dağıtım ve Tüketim İndirmek İçin Tıklayınız

5.ÜNİTE ÜRETİM, DAĞITIM VE TÜKETİM

ÇEVREMİZDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

İnsanlar, yaşayabilmek için çeşitli işler yaparlar.

Hayvanlardan ve topraktan yararlanırlar, ticaretle uğraşırlar veya çeşitli iş yerlerinde çalışırlar. Bunlara ekonomik faaliyet denir.

Bir bölgedeki ekonomik faaliyetleri o bölgenin coğrafi yapısı, yer altı ve yer üstü zenginlikleri, iklimi, ulaşım yolları belirler.

Bölgede tarıma elverişli toprakların olması o bölgede tarım yapılmasına imkân sağlar.

Bölgede yetiştirilen ürünleri de o bölgenin iklimi belirler, ekonomik faaliyetleri, ulaşım yolları, ticaret ve turizmi etkiler.

YAŞADIĞIM YERDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Marmara Bölgesi’ndeki Ekonomik Faaliyetler

Tarım: Marmara Bölgesi’nde verimli ova ve platoların bulunması, arazinin düz yapıda olması ve sulama imkânlarının gelişmiş olması bölgede tarımın gelişmesini sağlamıştır.

Ayçiçeği, pirinç, zeytin, fındık, mısır ve buğday bölgede yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir.

Hayvancılık: Hayvancılık, Marmara Bölgesi’ndeki önemli ekonomik faaliyetlerden biridir.

Bölgede kümes hayvancılığı ile süt ve süt ürünleri elde etmek için yapılan mandıracılık oldukça gelişmiştir.

Ayrıca Bursa ve Bilecik çevresinde ipek böceği yetiştirilir. Marmara Bölgesi’nde boğazlarda balıkçılık yapılır.

Sanayi: Marmara Bölgesi’nde ulaşım imkânlarının gelişmiş olması, bölgenin ham madde kaynağı bakımından zengin olması, işgücü kaynağının ve tüketici nüfusun fazla olması bölgeye yapılan yatırımların artmasını ve bölgede sanayinin gelişmesini sağlamıştır.

Bölgede gıda, et, süt, süt ürünleri ve tekstil sanayi gelişmiştir.

Ayrıca otomotiv, demir-çelik, kimya, metal ve makine, cam-seramik, elektronik ve çimento sanayine ait kuruluşlar yer alır.

Turizm: Marmara Bölgesi doğal güzellikleri, tarihî zenginlikleri ve müzeleri ile turizm açısından çok önemli bir bölgemizdir.

İstanbul’da bulunan Ayasofya Müzesi, Haydarpaşa Garı, Dolmabahçe Sarayı ve Kız Kulesi; Bursa’da bulunan Ulu Camii, İznik Gölü, Ulubat Gölü ve Uludağ;

Çanakkale’de bulunan Gelibolu Yarımadası Millî Parkı ve Truva Antik Kenti bölgede turizmin gelişmesini sağlayan zenginliklerden bazılarıdır.

Madencilik: Marmara Bölgesi’nde Marmara Adası’nda ve Bilecik’te mermer; Balıkesir’de bor; Çanakkale ve çevresinde linyit;

Kırklareli çevresinde doğalgaz çıkarılır.

İÇ ANADOLU BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Tarım, İç Anadolu Bölgesi’ndeki en önemli ekonomik faaliyetlerden biridir. Bölgede tarıma elverişli geniş ova ve platolar yer alır.

Buralarda karasal iklim koşullarına uygun olarak tahıl üretilir.

Buğday, arpa, elma, patates ve şeker pancarı bölgenin önemli tarım ürünleridir.

Hayvancılık: İç Anadolu Bölgesi’nde yaygın olarak koyun ve tiftik keçisi yetiştirilir.

Ayrıca Sivas ve Kayseri etrafında büyükbaş hayvancılık yapılır.

Turizm: İç Anadolu Bölgesi’nde turistlerin ilgisini çeken birçok tarihî ve doğal güzellikler yer alır.

Anıtkabir, Kapadokya, Konya’daki Mevlana Müzesi, Hacı Bektaş-ı Veli Müzesi ve kış sporlarının yapıldığı Erciyes Dağı, İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan tarihî ve doğal güzelliklerden bazılarıdır.

Sanayi: İç Anadolu Bölgesi’nde ekonomiye katkı sağlayan birçok sanayi kuruluşu yer alır.

Bölgede un, makarna, bisküvi, şeker, et ve süt ürünleri fabrikaları yer alır.

KARADENİZ BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Karadeniz Bölgesi’nde çay ve fındık gibi bol yağışa ihtiyaç duyan tarım ürünleri yetiştirilir.

Çay ve fındığın yanı sıra tütün, mısır, keten, kenevir ve şeker pancarı bölgenin diğer önemli tarım ürünleridir.

Ayrıca Ormancılık faaliyeti gelişmiştir.

Hayvancılık: Gür çayır ve otlakların yer aldığı Karadeniz Bölgesi’nde büyükbaş hayvancılık yapılır.

Bunun yanı sıra, Bolu’da yapılan kümes hayvancılığı, bölgenin önemli ekonomik faaliyetlerindendir.

Karadeniz’de bol miktarda balık bulunur. Doğu Karadeniz bölümünde Arıcılık faaliyeti de yapılır.

Madencilik: Bölgede Zonguldak çevresinde çıkarılan taş kömürü, bölgenin en önemli yer altı zenginliklerindendir.

Ayrıca Artvin Murgul’da ve Kastamonu Küre’de bakır çıkarılır.

Taş kömürü çıkaran maden işçileri

Turizm: Karadeniz Bölgesi’nde, birçok tarihî eser ve doğal güzellik bulunur. Trabzon’da bulunan Sümela Manastırı, Amasya’daki Kral mezarları ve Safranbolu Evleri Karadeniz Bölgesinde yer alan tarihî güzelliklerdendir. Yayla turizmine elverişli Ayder Yaylası, kış sporlarının yapıldığı Kartalkaya Dağı ve Ilgaz Dağı ise bölgede bulunan bazı doğal güzelliklerdendir.

Sanayi: Bölgede, çay, fındık, fındık yağı, sigara, kâğıt, kereste, balık konservesi ve balık yağı fabrikaları bulunur.

Ereğli ve Karabük Demir Çelik fabrikaları ile Çatalağzı Termik Santrali bölge ekonomisine katkı sağlayan diğer önemli sanayi kuruluşlarındandır.

AKDENİZ BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Bölgede düz ve verimli ovaların yer alması, sulama imkânlarının gelişmiş olması ve ılıman iklim görülmesi, bölgenin tarımsal faaliyetler için uygun olmasını sağlar. Ayrıca ılıman iklim koşulları sebebiyle bölgede seracılık yapılır.

Muz, turunçgiller, mısır, yer fıstığı, pamuk ve gül bölgenin önemli tarım ürünleridir.

Turizm: Akdeniz Bölgesi’nde yer alan tarihî eserler, doğal güzellikler ve plajlar sayesinde bölgede gerçekleşen turizm faaliyetleri gelişmiştir. Antalya’daki Aspendos Tiyatrosu, Manavgat Şelalesi, Alanya’daki Damlataş Mağarası, Alanya Kalesi ve Burdur’daki İnsuyu Mağarası ve Mersin’deki Kız Kalesi yerli ve yabancı turistlerin ilgilisini çeken yerlerden bazılarıdır.

Hayvancılık: Akdeniz Bölgesi’nde yaygın olarak kıl keçisi ve koyun yetiştirilir.

Madencilik: Krom ve kükürt, Akdeniz Bölgesi’nde ekonomiye katkı sağlayan yer altı zenginlikleridir. Adana Aladağ’da krom,Isparta Keçiborlu’da kükürt çıkarılır.

Sanayi: Tarıma bağlı olarak gülün işlendiği gülyağı ve gül sabunu fabrikaları; pamuğun işlendiği dokuma fabrikaları

Mersin’de bulunan petrol rafinerisi ve İskenderun’da bulunan demir çelik fabrikası bölgenin önemli sanayi kuruluşlarındandır.

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile bölgedeki verimli araziler sulanmaya başlamıştır.

Bu sayede bölgede yetiştirilen tarım ürünü çeşidi ve miktarı artmıştır. Pamuk, Antep fıstığı ve kırmızı mercimek bölgenin en önemli tarım ürünleridir. Ayrıca bölgede arpa, nohut ve karpuz da yetiştirilir.

Madencilik: Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Batman, Diyarbakır ve Adıyaman’da bulunan petrol yatakları ile ekonomiye büyük katkı sağlar.

Ayrıca fosfat, krom ve manganez bölgenin diğer önemli yer altı zenginliklerindendir.

Hayvancılık: Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bozkır bitki örtüsü nedeniyle koyun yetiştirilir

Sanayi: Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde petrol rafinerisi, tekstil fabrikaları, et, süt ve süt ürünleri fabrikaları bulunur

Turizm: Güneydoğu Anadolu Bölgesi, tarihî eserler ve doğal güzellikler bakımından oldukça zengindir. Hasankeyf, Balıklı Göl, Mardin Evleri ve Nemrut Dağı Millî Parkı bölgenin tarihî ve doğal güzelliklerinden bazılarıdır.

DOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Yükselti ve iklim nedeniyle tarım gelişmemiştir. Ovalarda arpa ve buğday gibi tahıllar üretilirken Malatya yöresinde kayısı üretimi yapılır.

Hayvancılık: Hayvancılık, Doğu Anadolu Bölgesi’ndeki en önemli ekonomik faaliyettir. Bölgede Erzurum-Kars yöresinde büyükbaş hayvancılık, bozkırların yer aldığı ovalarda küçükbaş hayvancılık yapılır.

Bol çiçekli yaylaların bulunduğu Erzurum – Kars platosunda, Hakkâri ve Bitlis’te arıcılık gelişmiştir.

Madencilik: Maden çeşitliliği ve rezervi bakımından en zengin bölgemizdir. Demir, krom, kurşun, çinko ve linyit bölgenin önemli yer altı zenginliklerindendir.

Sanayi: Yer şekilleri ve iklim koşulları elverişsiz olduğu için sanayi yeterince gelişmemiştir. Bölgede et ve süt ürünleri fabrikaları, şeker ve kayısı işleme fabrikaları bulunur.

Linyit yataklarına bağlı olarak Termik santralleri ve hidroelektrik santralleri kurulmuştur.

Turizm: Tarih ve kış turizmi gelişmiştir. Palandöken Kayak Merkezi, Van Gölü, Ağrı Dağı, İshak Paşa Sarayı, Ani Harabeleri ve Akdamar Kilisesi bölge ekonomisine katkı sağlayan önemli turistik yerlerdendir.

EGE BÖLGESİ’NDEKİ EKONOMİK FAALİYETLER

Tarım: Ege Bölgesi’nde ekonominin temelini oluşturur. İklim yeryüzü şekilleri ve su kaynakları nedeniyle tarım gelişmiştir.

Zeytin, pamuk, üzüm, incir, tütün ve turunçgiller yetiştirilir. Bölgenin iç kesimlerinde ise karasal iklim görülmesine bağlı olarak haşhaş, şeker pancarı, buğday ve arpa üretimi yapılır.

Hayvancılık: İzmir, Manisa ve Denizli gibi büyük kentlerinde kümes hayvancılığı yapılır. Ayrıca Muğla çevresinde kıl keçisi, iç kesimlerde ise koyun yetiştirilir.

Madencilik: Linyit, tuz, cıva ve mermer gibi yer altı zenginliklerine sahiptir. Linyit, ülkemizde en fazla Ege Bölgesi’nden çıkarılır.

Turizm: Ege Bölgesi’ndeki en önemli ekonomik faaliyetlerinden biridir. İzmir’de bulunan Efes Antik Kenti, dünyaca ünlü Pamukkale Travertenleri, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, Marmaris ve Çeşme’de bulunan plajlar; turizmin gelişmesini sağlayan zenginliklerden bazılarıdır.

Sanayi: Bölgede yetiştirilen tarım ürünlerine ve çıkarılan yer altı zenginliklerine uygun sanayi kuruluşları yer alır.

Petrol rafinerisi, tekstil, seramik, kâğıt, otomotiv, çimento, şeker ve gübre fabrikaları bu sanayi kuruluşlarından bazılarıdır.

Ayrıca bölgede linyit yataklarının fazla olmasına bağlı olarak termik santraller bulunur.

Manisa – Soma’da, Muğla – Yatağan’da, Kütahya – Tunçbilek’te bulunan termik santraller bunlardan bazılarıdır.

EKONOMİK FAALİYETLERİN MESLEKLERE ETKİLERİ

Bir kişinin geçimini sağlamak için yaptığı sürekli işe Meslek denir. Ülkemizde ekonomik faaliyetlerin çeşitli olması ve insan ihtiyaçlarının çeşitliliği birbirinden farklı pek çok mesleğin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Anadolu toprakları dünyanın en eski yerleşim alanlarındandır. Verimli topraklar ve uygun iklim koşulları ülkemizde tarımın gelişmesini sağlamıştır. Böylece çiftçilik Anadolu’da ilk gelişen mesleklerden olmuştur.

Kırsal kesimlerde daha çok tarımla ilgili meslek grupları gelişmiştir. Çiftçiler, ziraat teknisyenleri, ziraat mühendisleri, veterinerler, tarım işçileri tarım alanında çalışan başlıca meslek gruplarını oluşturur.

Halı ve kilim dokumacılığı, bakır işlemeciliği, topraktan kap kacak yapımı da ilk meslekleri arasındadır.

Büyük yerleşim merkezlerinde ise daha çok, kalabalık nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak meslek grupları vardır.

Öğretmen, polis, avukat, doktor, hemşire, hâkim, savcı, memur, bankacı, eczacı vb. görevleri yürüten kişiler ham madde işleyerek üretim yapmazlar. Bu meslek grupları hizmet üreterek geçimlerini sağlarlar.

Günümüzde hizmet üreten birçok meslek gruplarını söyleyebiliriz.

Bunlardan bazıları şunlardır: Aşçı, garson, taksi şoförü, kuaför, pilot, rehber, postacı, kameraman, bilgisayar mühendisi, kasap, makinist, manav,

dalgıç, teknisyen gibi.

ÜRETİM, DAĞITIM VE TÜKETİM

Ekonomide üç temel faaliyet alanı vardır.

Bunlar üretim, dağıtım ve tüketimdir.

YENİ FİKİRLER GELİŞTİRELİM

Yetiştirilen ürünleri değerlendirip yeni üretim alanları oluşturan kişilere girişimci adı verilir.

Girişimci insanlar var olan ürünleri değerlendirmek için yeni iş alanları açar. Yeni mesleklerin ortaya çıkmasında etkili olurlar.

Girişimcilik, bir işi en başından başlayarak en üst seviyeye taşımaktır. Bu süreçte girişimcilerin doğru adımları atması gerekir.

Bu adımları sıralarsak;

– Ne üreteceğine karar verme

– Üretim yerine karar verme

– Hazırlıklarını tamamlama

– Üretime geçme

EKONOMİ İÇİN YENİ FİKİRLER

Üretime katkı sağlamak için hepimizin yapabileceği birtakım faaliyetler vardır. Üretime katkı sağlamak için yalnızca belirli bir alanda çalışmamız gerekmez.

Doğal kaynaklarımızı israf etmeyerek, eskiyen ve kullanılmayan malzemeleri geri dönüşüm ile değerlendirerek de üretime katkı sağlayabiliriz. Bunun yanında;

– Enerji kaynaklarımızı verimli kullanarak enerji üretimine,

– Atık kâğıtları, kâğıt kumbaralarına atarak kâğıt üretimine,

– Cam şişeleri, geri dönüşüm kutularına bırakarak cam üretimine katkıda bulunabiliriz.

Bu faaliyetlere ek olarak yeni fikir ve projeler üretebiliriz. Bu fikirlerimizi çevremizdekiler ile paylaşarak onları bilinçlendirerek de üretime katkı sağlayabiliriz.

BİLİNÇLİ TÜKETİCİ

Satın aldığımız herhangi bir üründe bir sorunla karşılaşırsak ürünü değiştirme veya onarımını isteme hakkımız vardır.

Bu hakkımızı kullanabilmemiz için ürünü satın alırken aldığımız fiş veya garanti belgesini satıcıya göstermemiz gerekir.

Fiş veya garanti belgesi ile satıcı firmaya başvurduğumuz zaman sorunun çözümüne yönelik işlemlerin yapılması gerekir.

Eğer satıcı firma sorunla ilgilenmez veya olumlu bir sonuç vermezse bu defa sorunumuzu üretici firmaya bir şikâyet mektubu ile bildirebiliriz.

Bu mektuba cevap gelmez veya yine istediğimiz sonucu alamazsak bu defa da haklarımızı yasal yollarla arayabiliriz.

Ülkemizde tüketicilerin haklarını koruma amacıyla kanun düzenlenmiştir. Bu kanun gereği illerde ve ilçelerde tüketici haklarından sorumlu hakem heyetleri bile vardır.

Ayrıca tüketici hakları konusunda bize yardımcı olan tüketici dernekleri 17ve Alo Tüketici hattı var. (Alo 175)

Aldığımız ürünlerle ilgili bir sorunla karşılaştığımızda bu derneklere başvurabilir veya Alo Tüketici hattını arar ve karşılaştığımız sorundan bahsedebiliriz.

Onlar da bizi aldığımız ürünle ilgili izleyebileceğimiz yol konusunda doğru şekilde yönlendirirler.

Eğer haklarımızı kullanabilmeyi istiyorsak aldığımız ürünün fişini veya garanti belgesini saklamalıyız.

Bir de eğer ürünün kullanma kılavuzu varsa buna uygun şekilde kullanmalıyız.

The post 5.Sınıf Sosyal Bilgiler 5.Ünite Üretim, Dağıtım ve Tüketim first appeared on Evdeki Hocam.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 5.Ünite Üretim, Dağıtım ve Tüketim yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Özeti: İnsanlar, Yerler ve Çevreler

admin — Sat, 13 Jan 2024 23:04:59 +0000

HARİTAYI TANIYORUM

HARİTA: Yerkürenin tamamının veya bir bölümünün, belli oranlarda küçültülerek, kuşbakışı görünüşü ile düzlem üzerine aktarılmasına harita denir.

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

BİR ÇİZİMİN HARİTA OLABİLMESİ İÇİN;

– Belli bir oranda küçültülmüş olmalı (Ölçek Olmalı)

– Kuşbakışı görünüşü ile çizilmiş olmalı

– Bir düzlem üzerine aktarılmış olmalı

KROKİ:

Sadece kuşbakışı görünüşü ile bir düzlem üzerine aktarılan ölçeksiz kabataslak çizimlerdir.

ÖLÇEK: Yerkürenin veya bir parçasının belirli oranda küçültülmesine denir.

LEJAND:Haritalarda kullanılan sembol ve işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren tablodur.

BİR HARİTADA BULUNMASI GEREKENLER:

– Haritanın çizim amacına uygun başlık.

– Haritanın küçültme oranını gösteren ölçek.

– Haritanın yönünün belirlenmesinde kullanılan yön oku.

– Harita anahtarı (Lejand)

– Paralel ve meridyenler.Evdekihocam.com

KULLANIM AMAÇLARINA GÖRE HARİTALAR

– SİYASİ HARİTALAR: İdari yerleşim birimlerinin sınırlarını gösteren haritalardır.

– FİZİKİ HARİTALAR: Yer şekillerini gösteren haritalardır. Renklendirme yönetimiyle gösterilir

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ

Yeryüzünde her yerin aynı yükseklikte olmadığını görürüz.

Bu farklılığın nedeni yeryüzü şekilleridir. Dağlar, tepeler, ovalar vb. yeryüzü şekilleridir. Yeryüzündeki bütün yükseklikler deniz seviyesine göre hesaplanır.

Deniz seviyesi sıfır metre olarak kabul edilir.

Yurdumuzun kabartma haritası incelendiğinde yeryüzü şekillerinin çeşitli olduğu görülür.

Yeryüzü şekillerini kısaca inceleyelim:

DAĞ: Çevresine göre yüksek olan yeryüzü şekilleridir. Kimi dağlar bulunduğu yerde tek başına yükselirler. Bu dağlara tek dağlar denir.

Bazı dağlar ise sıralar hâlinde uzanırlar. Bu dağlara da sıradağlar denir.

Yurdumuz dağlık bir ülkedir.

Dağların önemli bir kısmı genç ve yüksektir. Yurdumuzda yükseklik batıdan doğuya doğru artar.

İç ve Doğu Anadolu’da sönmüş volkanlar vardır.

Ülkemizde Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde dağlar kıyıya paralel olarak, Ege Bölgesi’nde de kıyıya dik olarak uzanır.Evdekihocam.com

GEÇİT: Dağlık bölgelerde ulaşım oldukça zordur. Dağlık alanlarda ulaşıma imkân veren bölümlere geçit denir.

OVA: Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklerdir. Bu yerlerde akarsular, derin vadiler açmadan yüzeyden akar.

Yurdumuzda çoğunlukla kıyı ovaları olduğu gibi, iç kısımlarda yüksekte olan ovalar da vardır.

PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış ve derin akarsu vadileri ile yarılmış düzlüklerdir. Yurdumuzun iç ve

Güneydoğu Anadolu bölgeleri geniş platolarla kaplıdır.

KÖRFEZ: Denizlerin karaların içine doğru uzanmış durumudur.

AKARSU: Yağmurların, eriyen kar sularının ve kaynaklarda oluşan suların hemen hemen hepsi yeryüzünde eğim boyunca akar.

Bu sular bir yatakta akmaya devam eder ve akarsuları oluşturur.

Akarsuların bir kısmı denizlere, bir kısmı göllere dökülür.

Bir kısmı ise buharlaşarak kaybolur veya bir bataklıkta sona erer.

Yurdumuzun akarsuları hızlı akışlıdır.

Baraj yapmaya elverişlidir. Suları bazen çok, bazen az aktığı ve eğim fazla olduğu için akarsularımızda taşımacılık yapılamaz.

Boyları kısa, suları az olan akarsulara dere denir. Derelerin birleşmesiyle çaylar, çayların birleşmesiyle ırmaklar (nehirler) oluşur.

DELTA: Denize birkaç ağızla ulaşan bazı akarsuların kıyıda ve denizde oluşturduğu üçgen veya çatal biçiminde alanlar.

GÖL: Yeryüzündeki çukurların bazılarında sular birikir ve gölleri oluşturur. Meydana gelen bu göllerin bazılarının suyu tatlı, bazılarının tuzlu ve bazılarınınki sodalı veya acıdır.

Su taşkınlarını önlemek, elektrik santralleri kurmak ve sulama yapmak amacıyla akarsular üzerinde barajlar yapılmıştır. Barajların gerisinde çukurluklarda su birikir. Buna baraj gölü denir. Evdekihocam.com

İKLİM VE İNSAN FAALİYETLERİ

Yurdumuzda iklim Çeşitleri

İKLİM:

Bir yerde uzun süre büyük değişiklik göstermeyen hava olaylarıdır. İklimi inceleyen bilim dalına Klimatoloji denir.

HAVA DURUMU:

Bir yerde görülen kısa süreli hava olaylarıdır.

ÜLKEMİZDE GÖRÜLEN İKLİM TÜRLERİ

Ülkemizde 3 çeşit iklim görülür. Bunlar:

KARADENİZ İKLİMİ:

Yazlar serin, kışlar ılık, her mevsim yağışlıdır.

Dağların Karadeniz’e bakan yamaçlarında yağış fazladır.

En fazla yağışı sonbaharda, en az yağışı ilkbaharda alır.

Nem oranının yüksek olmasından dolayı yaz ve kış mevsimleri arasındaki sıcaklık farkı (yıllık sıcaklık farkı) fazla değildir.Evdekihocam.com

Karadeniz kıyıları ile Marmara Bölgesi’nin Karadeniz’e yakın yerlerinde görülür.

Bitki örtüsü ormandır.

Yetiştirilen tarım ürünleri; çay, fındık, mısır, tütün, soya fasulyesi, keten, kenevir.

AKDENİZ İKLİMİ:

Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.

En fazla yağışı kışın, en az yağışı yazın alır.

Don olaylarına ve kar yağışlarına nadiren rastlanır.

Güneşlenme süresi fazladır.Evdekihocam.com

Yıllık (yaz-kış) ve günlük gece-gündüz) sıcaklık farkı fazladır.

Seracılık yaygın olarak yapılır.

Nedeni; güneşli gün sayısının fazla olması ve kışların ılık geçmesidir.

Akdeniz ve Ege kıyılarıyla, Marmara Bölgesi’nin güney kısmında ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin batısında görülür. Bitki Örtüsü makidir.

Makiler, yaz kuraklığına dayanıklı olan ve bütün yıl yeşil kalabilen çalı ve kısa boylu ağaçlardır.

Yetiştirilen tarım ürünleri; turunçgiller (limon, portakal, greyfurt), muz, zeytin, susam, pamuk, üzüm, incir, tütün.

KARASAL İKLİM:

Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk, kar yağışlı ve uzun sürer.

En fazla yağışı ilkbaharda, en az yağışı yazın alır.Evdekihocam.com

Yıllık (yaz-kış) ve günlük (gece-gündüz) sıcaklık farkları çok fazla, yağışlar azdır.

İç Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi’nde görülür. Bitki örtüsü bozkır (step)’dır.

Bozkırlar, ilkbahar yağmurlarıyla büyüyüp yeşeren, yaz sıcaklığının başlamasıyla sararıp kuruyan bitki örtüsüdür.

Yetiştirilen tarım ürünleri; buğday, arpa, çavdar, pirinç, baklagiller (mercimek, nohut), tütün, pamuk, üzüm, Antep Fıstığı

HAVA OLAYLARININ GÜNLÜK YAŞANTIMIZA ETKİSİ

Hava olayları günlük yaşantımızı oldukça yakından etkiler.

Ulaşım, turizm ve tarımsal faaliyetler hava olaylarından etkilenen alanlardan bazılarını oluşturur.

Bu nedenle havanın durumunu önceden bilmek ve buna uygun olarak davranmak, başka bir ifade ile gerekli tedbirleri almak oldukça önemlidir.Evdekihocam.com

Havanın durumunu önceden bilmek için hava tahminlerinden yararlanılır. Bilim insanları sıcaklık, nem, rüzgâr gibi değişkenlerle ilgili verileri takip eder ve yorumlar. Bunun sonunda gelecek gün veya günlerdeki havanın nasıl olacağı ile ilgili tahminlerde bulunurlar.

Bu tahminler çeşitli medya araçlarıyla paylaşılır.

NÜFUS VE YERLEŞME

Sınırları belirlenmiş bir alanda yaşayan insanlar vardır ki bunların sayısına nüfus denir.

Türkiye nüfus dağılış haritası incelendiğinde, illerimizin farklı nüfuslara sahip olduğu dikkati çekmektedir. Bir ilin nüfusunun fazla veya az olmasında etkili olan çeşitli faktörler vardır.

Ülkemizin nüfusu genelde büyük yerleşim alanlarında, verimli ovalarda, maden işletilen yataklar çevresinde ve turizm alanlarında endüstri, ulaşım ve ticaretin yoğun olduğu yörelerde toplanmıştır.

İnsanlar yerleşmeye uygun alanlarda otururlar.

Bir yerin iklimi, toprağının verimliliği, yer altı zenginlik kaynakları ve ticaret yollarının üzerinde olması yerleşimine etki eder.Evdekihocam.com

Yurdumuzda verimli ovalar, madenciliğin ve endüstrinin geliştiği yerler, ticaretin ve turizmin canlı olduğu yerler nüfusun da yoğun olduğu yerlerdir. İklimin kurak, toprakların verimsiz olduğu yöreler ve dağlık yerler ise tenhadır.

BÖLGELERİMİZE GÖRE NÜFUS VE YERLEŞME:

Akdeniz Bölgesi’nde; tarımın, turizmin, ticaretin ve sanayinin gelişmiş olması bölgenin nüfus yoğunluğunu arttırmıştır.

Marmara Bölgesi’nin yükseltisinin az olması, tarımsal üretim için verimli topraklara sahip olması, ılıman bir iklime sahip olması gibi doğal etkenler ile sanayi, ticaret bankacılık ve ulaşım gibi beşerî etkenlerin çok gelişmiş olması nedeniyle ülkemizin en yoğun nüfuslu bölgesidir.

Karadeniz Bölgesi’nde yerleşmeye elverişli düzlük alanlar az olduğu için, bölgede dağlık bir yerleşme hâkimdir. Bu durum nüfusun az olmasına neden olmuştur.

Ege Bölgesi’nde nüfus daha çok kıyı kesimlerde toplanmıştır. Bunun nedeni; kıyı kesimlerde tarımsal üretim için verimli ovaların bulunması, iklimin elverişli olması, sanayi, ulaşım, ticaret ve turizm gibi alanların çok gelişmiş olmasıdır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, verimli ova ve platolar ile kaplıdır, ancak kuraklık nedeniyle az nüfuslanmış bir bölgedir.

Nüfus daha çok batıda ve dağ eteklerinde yoğunlaşmıştır.

Gaziantep en yoğun nüfuslu şehridir.

Doğu Anadolu Bölgesi, yer şekillerinin dağlık ve engebeli olması, iklim şartlarının da çok sert olması nedeniyle nüfus oranı bu bölgede azdır. Nüfusun büyük bir bölümü iklimin daha elverişli olduğu ve tarımsal üretim yapılan ovalarda yaşamaktadır.

Ulaşımın zor olması nedeniyle sanayi ve ticaret çok fazla gelişmemiştir.

İç Anadolu Bölgesi’nin yüz ölçümüne göre nüfusu azdır.

Nüfusun büyük bir bölümü dağ etekleri ile akarsu kenarlarında toplanmıştır. Ankara’nın başkent olması, ulaşım ve sanayi imkanlarının gelişmiş olması gibi nedenlerden dolayı Ankara bölgenin en fazla nüfuslu şehridir.Evdekihocam.com

DOĞAL AFETLER VE ÇEVRE SORUNLARI

Doğal afet, insan faktörü olmadan, aniden ve belirli bir süre içinde oluşan doğal yer ve hava hareketleridir.

Afetin şiddetine göre üretim, alt yapı, ulaşım, haberleşme gibi alanlarda işleyiş kısmen ya da tamamen bozulabilir.

DOĞAL AFETLER

DEPREM:

Doğal güçlerin neden olduğu yer kabuğunun titreşim ve sarsıntılarına deprem denir.

Büyük depremler yer kabuğundaki kırık kuşakları (fay hatları) boyunca görülür. Bunlara deprem kuşağı denir.

Depremleri inceleyen bilim dalına sismoloji, süresini ve şiddetini kaydeden alete de sismograf denir.

Depremler hafif, bazen de oldukça şiddetli olur.Evdekihocam.com

Şiddetli depremlerde toprakta derin yarıklar oluşur ve toprak çatlar. Sonucunda barajlar yıkılır, sel baskınlarına neden olur.

Bu tür depremlerde can ve mal kaybı fazladır.

Türkiye topraklarının % 92’si deprem kuşağı üzerinde yer alır. Yakın tarihlerdeki Erzincan, Dinar ve Adana, Gölcük, Yalova ve Adapazarı’ndaki depremlerde can ve mal kayıpları olmuştur.

Depremlerin ne zaman olacağı önceden bilinemediğinden vereceği zararları azaltmak için önceden gerekli önlemler alınmalıdır.

EROZYON:

Toprağın, suyun veya rüzgârın etkisi ile aşınıp taşınmasıdır. Toprağın doğal bitki örtüsünden yoksun olduğu hâllerde;

Şiddetli yağışlar,

Kuvvetli rüzgârlar

Arazi eğiminin fazla olması,

Toprak örtüsünün zayıf olması erozyona neden olur.

SEL:

Şiddetli yağışlar, birden eriyen karların oluşturduğu seller yatağından taşarak su baskınlarına sebep olur.

Sel, çevreye büyük zarar verir. Sel baskınları, ormanlarla veya barajlar yapılarak önlenebilir.

Yamaçların teraslandırması da etkili bir önlemdir.

HEYELAN:

Yamaçlarda toprak ve taş tabakalarının birdenbire kayarak yer değiştirmesine heyelan (toprak kayması) denir. Ülkemizde yer yer toprak kaymaları görülür.

Özellikle Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yağış ve eğimin fazla olması nedeniyle bu doğal felaketlere rastlamak mümkündür.Evdekihocam.com

ÇIĞ:

Dağın tepesinden kopup yuvarlandıkça büyüyen kar kitlelerine çığ denir.

Çığ, can ve mal kayıplarına sebep olur.

Çığ tehlikesini azaltabilmek için;

Yamaçlara dayanma duvarları yapılmalı ve kazıklar çakılmalıdır.

Yamaçlar ağaçlandırılmalar.

ORMAN YANGINI:

Ormanların kısmen ya da tamamen yanarak yok olmasına orman yangını denir.

Yıldırım düşmesi, yanardağ patlaması, sıcaklıkların aşırı derecede yükselmesi gibi doğa olayları orman yangınlarına neden olabilir.

Bunun yanında, insanların bilinçsizce yaktıkları ateşler veya ormanlık alanlara attıkları sigara izmaritleri de orman yangınlarına neden olabilir.

Sebebi her ne olursa olsun orman yangınları, doğal dengenin bozulmasına ve hava kirliliğinin artmasına neden olur.

ÇEVRE SORUNLARI

İnsanlar, şehirleşme, sanayileşme, savaşlar gibi çeşitli nedenlerle bulundukları doğal çevreyi değiştirirler.

Bu değişimler çoğu zaman doğanın dengesinin bozulmasına yol açar.

Bu durum beraberinde ise çevre sorunları getirir.Evdekihocam.com

Hava kirliliği, su kirliliği, gürültü kirliliği, toprak kirliliği

başlıca çevre sorunlarıdır.

Hava Kirliliği Atmosferdeki zararlı gazların, canlıların sağlığını olumsuz bir şeklide etkileyecek oranda artması hava kirliliğine neden olmaktadır. Motorlu taşıtların egzozlarından çıkan gazlar, sanayi faaliyetleri sonucu ortaya çıkan zararlı gazlar ve ısınma için kullanılan yakıtlar hava kirliliğine neden olmaktadır.

Su Kirliliği Sulara zarar veren zararlı atıkların suya yüksek miktarlarda karışmasıyla su kirliliği meydana gelir.

Tarımda kullanılan kimyasal ilaçlar, sanayi atıkları, şehir kanalizasyonlarının sulara karışması suyun kirlenmesine neden olmaktadır.

Gürültü Kirliliği Canlıların yaşamını olumsuz etkileyen ve sağlığına zarar veren tüm sesler gürültü kirliliğine neden olmaktadır.

Motorlu araçların çıkardıkları sesler, sanayi tesislerinden kaynaklı sesler, yüksek düzeyde müzik sesi gürültü kirliğine örnek olarak verilebilir.

Toprak Kirliliği Katı, sıvı veya kimyasal maddelerin toprak üzerine atılarak toprağın yapısının bozulmasına neden olur. Buna toprak kirliliği denir. Çöpler, tarım ilaçları ve kimyasal ürünler su ve hava yoluyla toprağa geçerek kirlenmesine neden olmaktadır.

AFETLERİN İNSAN HAYATINA ETKİLERİ

Ülkemizde zaman zaman büyük kayıplara neden olan afetler yaşanmıştır. Bunlardan biri 17 Ağustos 1999’da Kocaeli Gölcük merkezli gerçekleşen depremdir. Ülkemizde deprem dışında sel, çığ, heyelan, orman yangını gibi afetlere bağlı olarak da can ve mal kayıpları yaşanmıştır. Örneğin, 1991 ve 1992 yıllarında Güneydoğu Anadolu’da meydana gelen çığ afetlerinde 328 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir.

Afetler sonunda yaşanan bu acılar toplum hayatını derinden etkilemiş ve şiirlerimize, türkülerimize konu olmuştur.

AFETLERİN OLUŞUMUNDA İNSAN ETKİLERİ

İnsanların bilinçsizce davranışları afetlerin gerçekleşme riskini ve zararlarını arttırır.

Örneğin;

Binaların depreme dayanıklı olmaması,

Dere yataklarının yerleşim yeri olarak kullanılması,

Çıplak ve dik arazilerin yeteri kadar ağaçlandırılmaması

Ormanlık alanlarda bilinçsiz ateş yakılması, afetlerin oluşma riskini ve sonrasında oluşabilecek zararları arttıran davranışlardır.Evdekihocam.com

DEPREME KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEMLER

Depremden korunmak için;Binalar depreme dayanıklı olmalı,

Devrilme, kırılma riski olan eşyalar devrilmeyecek şekilde sabitlenmeli,

Büyük ve kırılabilecek türdeki eşyalar alt raflara yerleştirilmeli,

Yatakların çevresinde ve üzerinde düşebilecek nesneler bulundurulmamalı,

Kapı yakınlarına çıkışları engelleyecek eşyalar yerleştirilmemeli,

Her odada “çök-kapan-tutun” duruşu yapılacak emniyetli yerler belirlenmeli ve gerekli malzemeleri içeren bir deprem çantası hazırlanmalıdır.

DEPREM SIRASINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Depremin zararlarını en aza indirmek için deprem anında panik yapılmamalı,

Kapalı bir alanda iken merdiven, asansör, balkon ve kapılardan uzak durulmalı,

Çıkışa uzak isek bina içinde güvenli bir yerde sarsıntının geçmesi beklenmeli,

Çamaşır-bulaşık makinesi, yatak ya da büyük koltuk gibi eşyaların yanında “çök-kapan-tutun” duruşu alınmalı, açıkta iken binalardan, alt ve üst geçitlerden, telefon ve elektrik direklerinden ve ağaçlardan uzak durulmalıdır.Evdekihocam.com

gömüsü.">İNDİRMEK İÇİN TIKLAYINIZ

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Ünite Özeti için Tıklayınız

The post 5.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Özeti: İnsanlar, Yerler ve Çevreler first appeared on Evdeki Hocam.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Özeti: İnsanlar, Yerler ve Çevreler yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Miras

admin — Sat, 11 Nov 2023 23:37:10 +0000

7.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

2.ÜNİTE: TÜRK TARİHİNE YOLCULUK
BEYLİKTEN CİHAN DEVLETİNE
Oğuzların Kayı Boyuna mensup olan Osmanlılar, 13.yüzyılda tüm Asya’yı kavuran Moğol istilasından kaçan beyliklerdendir.

İlk olarak Ankara Karacadağ’a yerleşen Kayılar, daha sonra Anadolu Selçukluları tarafından Söğüt uç beyi olarak Söğüt ve Domaniç çevresine yerleştirilirler.

Ertuğrul Gazi’nin ölümüyle başa geçen Osman Bey 1299’da aşireti beyliğe çevirir.

OSMANLI DEVLETİ’NİN KURULUŞUNU VE YÜKSELİŞİNİ KOLAYLAŞTIRAN NEDENLER
-Osmanlı Devleti kurulduğu sırada Anadolu ve Balkanlarda kuvvetli bir devletin olmaması
-Anadolu ve Balkanlardaki devlet ya da beyliklerin birbirleriyle sürekli çatışma halinde olması
-Osmanlıların Bizans’a karşı mücadele vermeleri evdekihocam.com
-Osmanlıların ele geçirdikleri yerlerde adil ve hoşgörülü bir yönetim kurmaları, buralardaki halkın din, dil ve kültürlerine karışmamaları
-Osmanlıların ele geçirdikleri yerlerdeki halkın güvenliğini sağlamaları, ekonomik durumlarını iyileştirmeleri
-Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in Ahi Şeyhi Edebali’nin kızıyla evlenmesi, böylece Ahilerin desteğini sağlaması
-Anadolu’daki beyliklerin kendi aralarında mücadele ederken Osmanlı Devleti’nin Bizans’a karşı mücadele vermesi, bu durumun da Osmanlı Devleti’nin gelişmesini sağlaması

NOT: Osmanlı Devleti resmen 1299 tarihinde Osman Bey tarafından kurulmuş ve devlet kurucusunun ismini almıştır.

OSMANLI DEVLETİ KURULUŞ DÖNEMİ (1299-1453)
OSMAN BEY DÖNEMİ (1281 – 1324)
1- Bizans’tan İnegöl, Yarhisar, Karacahisar, Bilecik, Mudurnu ve Yenişehir’i aldı.
2- Başkenti Bilecik’e taşıdı.
3- Bizans’a karşı Koyunhisar Savaşı’nı (1302) kazandı (İlk Osmanlı Bizans Savaşı)
4- İlk Osmanlı parasını bastırdı.

ORHAN BEY DÖNEMİ (1324 – 1362)
1- Orhan Bey Bursa’yı fethederek başkent yapmıştır.(1326)
2- Orhan Bey 1329’da Bizans’la yaptığı Palekanon (Maltepe) Savaşı’ nı kazanmış ve İznik’i almıştır.
3- 1345’te Karesioğulları Osmanlı Devleti’ne katılmıştır. Karesioğulları ile Balıkesir, Manyas ve Kapıdağı Osmanlı’ya katıldı ve Ege Denizi’ne ulaşıldı. Karesioğulları’nın donanması, Osmanlı Devleti donanmasının temelini oluşturdu.

4- Osmanlı Devleti Bizans’ı Bulgar işgaline karşı koruduğundan Bizans Devleti ödül olarak Çimpe Kalesi’ni Osmanlı Devleti’ne vermiştir. (1353).
5.Çimpe Kalesinin alınmasıyla ilk kez Rumeli’ye geçilmiştir.

Orhan Bey Dönemi’ndeki Teşkilatlanma Çalışmaları Şunlardır:

*Yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu kuruldu

*Ele geçirilen yerlere kadı ve subaşılar atandı.

*İlk kez divan teşkilatı kuruldu.

*İlk kez vezir atandı.

*İznik’te ilk medrese açıldı.

*Karamürsel’de ilk kez tersane kuruldu.

I. MURAT (HÜDAVENDİGAR) DÖNEMİ (1362-1389)
1-Bizans ve Bulgarlar’a karşı yapılan Sazlıdere Savaşı kazanıldı ve Edirne fethedildi (1363).
2-Edirne başkent yapıldı.
3- Haçlılarla Sırp Sındığı Savaşı (1364) yapıldı

Osmanlı Devleti’nin Haçlılarla yaptığı ilk savaştır. Haçlılar yenildi.
4-Germiyanoğullarından çeyiz olarak Kütahya ve Simav dolayları alındı.
5-Hamitoğullarından para karşılığında Akşehir, Yalvaç, Beyşehir, İsparta ve Seydişehir dolayları satın alındı.
6- I. Kosova Savaşı (1389)
Haçlı ordusunu Osmanlı Devleti I. Kosova Savaşı’nda mağlup etti.
Haçlı ordusu ile yapılan ilk büyük meydan savaşı kazanıldı.
** I. Murat savaş sonrası bir Sırplı tarafından şehit edildi.

İlk kez Acemi oğlanlar Ocağı, Yeniçeri Ocağı, Topçu Ocağı kuruldu.
*İlk kez Tımar Sistemi uygulandı ve Tımarlı Sipahiler oluşturuldu.

I. BEYAZIT (YILDIRIM) DÖNEMİ (1389-1402)
1-İstanbul ilk kez karadan ve denizden kuşatıldı. Ancak başarı olunamadı.
2-Bizans’ın Haçlılardan yardım istemesi üzerine İstanbul kuşatması kaldırıldı ve Niğbolu Savaşı yapıldı, savaş kazanıldı (1396). evdekihocam.com
3- Osmanlı sınırları Tuna Nehri’ne kadar ulaştı.
4- Halife tarafından Yıldırım’a “Sultan-ı İklim-i Rum” unvanı verildi.
5- İstanbul Yıldırım Beyazıt tarafından ikinci kez kuşatıldı. Kuşatma için Anadolu Hisarı (Güzelcehisar) inşa edildi.
6- Ankara Savaşı (1402) Osmanlı devleti ile Timur devleti arasında oldu.

Ankara Savaşının Sonuçları:
Osmanlı yenildi.
Yıldırım Beyazıt savaştan sonra esir düştü ve kısa süre sonra öldü.
*Fetret Devri Başladı
Anadolu’da siyasi birlik bozuldu.

FETRET DEVRİ (1402 – 1413)
Yıldırım Beyazıt’ın 4 oğlu (Süleyman, Mehmet, Musa, İsa) arasında Ankara Savaşı’ndan sonra taht mücadeleleri başladı.
1402’den 1413’e kadar devam eden kardeşler mücadelesini Mehmet Çelebi kazandı.

I.(ÇELEBİ) MEHMET (1413 – 1421)
1-Kardeşler arasındaki taht mücadelesine son veren Çelebi Mehmet, devleti yıkılmaktan kurtarmıştır. Bu nedenle devletin ikinci kurucusu sayılır.
2-İlk Osmanlı deniz savaşını Venediklilerle yaptı ve savaşı kaybetti.
3-Eflak Beyliği’ne son verdi. Bosna, Osmanlı egemenliğine girdi.

II. MURAT (1421 -1451)
1-İstanbul’u kuşatan ikinci Osmanlı padişahıdır.
2-Avrupalıların haçlı ordusunu oluşturmasını engellemek amacıyla Edirne – Segedin Antlaşması’nı imzaladı (1444).
3-Haçlılarla yapılan Varna Savaşı’nı (1444) kazandı
4-1448 yılında Haçlılarla yapılan II.Kosova Savaşı kazandı. Böylece;
*Türk hakimiyeti Balkanlarda kesinleşti.
*Haçlılar, Türkler için tehlike olmaktan çıktı.
*Avrupalılar’ın, Türkleri Balkanlar’dan atma ümidi sona erdi.
*Türkler, Avrupa karşısında savunmadan taarruza; Avrupalılar ise taarruzdan savunmaya geçti.

OSMANLI DEVLETİNDE TOPLUMSAL YAPI
Osmanlı Devleti’nde toplumsal yapı idari, dini ve meslek açısından olmak üzere üç gruptan oluşmaktaydı

OSMANLI DEVLETİ’NDE DEVLET YÖNETİMİ
DİVAN-I HÜMAYUN
Divan, devlet işlerinin görüşülerek karara bağlandığı en yüksek kuruldu. Divan teşkilatı Orhan Bey zamanında kurulmuştur. evdekihocam.com
II. Mahmut yaptığı ıslahatlar sırasında Divanı kaldırarak yerine Bakanlar Kurulu’nu kurmuştur. Divan, padişah için danışma meclisi niteliğindedir. Divanın iki özelliği vardır, hem yönetim kurumudur hem
de en yüksek mahkemedir.

DEVŞİRME SİSTEMİ:
Osmanlı Devleti’nde fethedilen yerlerde gayrimüslim ailelerden alınan çocuklar Müslüman ailelere verilirdi. Bu çocuklar dini ve örfi kuralara uygun şekilde yetiştirilir zeki olanlar Enderun mektebine yönlendirilir. Diğerleri ise Yeniçeri askeri olarak görev yapardı.

İSKAN POLİTİKASI:
Osmanlı Devleti Balkanlarda kalıcılığı sağlamak ve bu toprakları Türkleştirmek amacıyla Anadolu’da konar göçer yaşayan Türkmenler buralara yerleştirirdi. Uygulanan bu siteme İskan Politikası adı verilmekteydi

İSTİMALET POLİTİKASI:
Osmanlı’da fethedilen yerlerde uygulanan hoşgörü ve adalet politikasıdır. Osmanlı’da topraklar fethedilmeden önce abdal adı verilen derviş kişiler fethedilecek yere gider Osmanlı’nın adalet ve hoşgörü politikasından bahsederlerdi. Yani topraklardan önce gönüller fethedilirdi.

MİLLET SİSTEMİ:
Osmanlı’da millet ırka göre değil Müslüman ve gayrimüslim olarak iki gruba ayrılırdı.
Gayrimüslimler inançlarını, ibadetlerini özgür bir şekilde yaşayabiliyorlardı.

OSMANLI DEVLETİ YÜKSELİŞ DÖNEMİ (1453-1699)
İSTANBUL’UN FETHİ (29 Mayıs 1453)
Fethin Sebepleri
-İstanbul’un, Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli topraklarının ortasında yer alması Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü bozuyordu. evdekihocam.com
-Bizanslılar, Osmanlı ordusunun İstanbul Boğazı üzerinden Rumeli’ye geçişlerini engelliyorlardı.
-Bizanslılar, Anadolu Beyliklerini ve Osmanlı şehzadelerini taht kavgaları için kışkırtıyorlardı.
-İstanbul, Asya’yı Avrupa’ya bağlayan kara ve deniz ticaret yolları üzerinde bulunuyordu. Ekonomik açıdan önemli bir konuma sahiptir.
-Bizanslıların Osmanlı Devleti’ne karşı Haçlı Seferleri yapılmasını sağlamaları, devleti zor durumda bırakıyordu.
-II. Mehmet’in, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hadisindeki müjdeye ulaşmak istemesidir.

FETİH İÇİN TÜRKLERİN YAPTIĞI HAZIRLIKLAR
-Bizans’a Karadeniz’den gelebilecek yardımı önlemek için Anadolu Hisarı’nın (Güzelcehisar) karşısına Rumeli Hisarı (Boğazkesen) yaptırıldı.
-Bizans’a ait Silivri ve Vize kaleleri alındı.
-Surları yıkabilecek büyüklükte toplar döktürüldü (bu topların en büyüğüne “şahi” denirdi).
-Surlara tırmanmak için tekerlekli kuleler yaptırıldı.
-400 parçalık güçlü bir donanma oluşturuldu.
-Balkan devletleriyle saldırmazlık antlaşması imzalandı, Balkan sınırına asker gönderildi.

BİZANSLILARIN YAPTIĞI HAZIRLIKLAR
-Surlar ve kaleler tamir edilerek buralara asker yerleştirildi.
-Haliç’in ağzı eski gemiler ve zincirlerle kapatıldı.
-Grejuva (Rum Ateşi) denilen silahların sayısı artırıldı.
-Avrupa devletlerinden yardım istendi.

İSTANBUL’UN KUŞATILMASI
Osmanlılar, büyük bir orduyla İstanbul’a gelerek şehri karadan ve denizden kuşattılar. Kuşatma sırasında II. Mehmet 72 parça gemiden oluşan donanmayı bir gecede karadan Haliç’e indirtti. 53 günlük bir kuşatmadan sonra 29 Mayıs 1453’te İstanbul fethedildi.
Surlara Türk bayrağını ilk diken Ulubatlı Hasan oldu. Fatih Sultan Mehmet, Bizanslılara yaşantılarına önceden olduğu gibi devam edebilecekleri, din ve mezhep özgürlüklerine dokunulmayacağı konusunda güvence verdi.

FETHİN SONUÇLARI

TÜRK TARİHİ AÇISINDAN SONUÇLARI
-Anadolu ve Rumeli arasındaki toprak bütünlüğü sağlandı.
-Başkent Edirne’den İstanbul’a taşındı.
-Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi’ni tamamladı, Yükselme Dönemi’ne geçti, imparatorluk aşamasına ulaştı.
-Osmanlı Devleti’nin İslam dünyasındaki saygınlığı arttı.
-Karadeniz ticareti Osmanlıların eline geçti.
-II. Mehmet “Fatih” unvanını aldı.
-Avrupalıların Türkleri Balkanlardan çıkarma umutları kalmadı. Osmanlıların Avrupa’daki ilerlemeleri kolaylaştı.

DÜNYA TARİHİ AÇISINDAN SONUÇLARI
-Asya ile Avrupa arasındaki önemli kara ve deniz ticaret yolları, İstanbul Boğazı ve Karadeniz ticaret yolu Osmanlıların denetimine geçti. Bu durum Avrupalıların Coğrafi Keşifleri başlatmalarında etkili oldu.
-Bizans İmparatorluğu (Doğu Roma İmp.) yıkıldı.
-İstanbul’dan kaçan bilginler İtalya’ya gitmişler, bu da Rönesans ve Reform hareketlerine zemin hazırladı.
-Kale ve surların toplarla yıkılabileceği anlaşıldı, bu durum Avrupa’da feodalitenin (derebeyliğin) zayıflamasında ve krallıkların güçlenmesinde etkili oldu.
-Venedik-Ceneviz ticareti olumsuz yönde etkilendi.
-Ortaçağ sona erdi, Yeniçağ başladı.

FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİ DİĞER GELİŞMELER
-Doğu seferine çıkarak;

Karamanoğulları beyliğini Osmanlıya bağladı.
-Doğu Anadolu da bulunan ve Osmanlı aleyhine işbirlikleri yapan Akkoyunlular üzerine sefer yaparak Uzun Hasanı Otlukbeli savaşında mağlup ederek Osmanlı sınırlarını Fırat nehrine kadar genişletti.
-Trabzon u alarak Trabzon Rum İmparatorluğunu yıktı.
-Batı(Avrupa) seferine çıkarak;
Sırbistan, Mora Yarımadası, Arnavutluk, Bosna, Hersek alındı.
Denizlerde;
Karadeniz de Amasra, Sinop, Trabzon ve Kırım alınarak Karadeniz Türk gölü yapıldı.
Osmanlının ege denizinde fetihler yapması üzerine Venediklilerle savaşlar yapıldı. Venediklilere ticaret hakları verildi.
-Fatih; Başkenti İstanbul’a taşıdığı için, içerisinde oturacağı, devlet işlerinin görüşüleceği, hazinenin bulunduğu, Osmanlının en yüksekokulunun (Enderun) açılacağı Topkapı Sarayı’nı yaptırmıştır.
-Fatih; Osmanlı devletinin ilk altın parasını bastırmıştır Bu olay Osmanlıda ticaret ve zenginliğin göstergesidir. Kapalı Çarşıyı yaptırmıştır.

II. BEYAZIT
1-Kardeşi Cem sultan ile taht kavgası yaptı. Cem sultan
papanın eline düştü, Beyazıt’a karşı kullanıldı. Bir iç mesele diye başlayan olay dış sorun haline geldi. Bu yüzden Beyazıt döneminde Avrupa ya yeterince seferler yapılamadı.
2-Venediklilerden Akdeniz’de Modon, Koron, Navarin ve İnebahtı kaleleri alındı.
3-Karadeniz de Kili ve Akkerman kaleleri alındı.

I. SELİM (YAVUZ)
1-Hep Osmanlının doğusu ile ilgilendi. Avrupa ya sefer düzenlemedi. Doğu da Akkoyunlu Türk devleti yıkıldıktan sonra İran da Safevi (Şii mezhebi) devleti kurulmuştu.
Doğu Anadolu’ya hakim olmak istiyordu ve Safevi hükümdarı Şah İsmail Şii mezhebini Anadolu ya yaymak istiyordu. Yavuz Sultan Selim İran seferine çıkarak Çaldıran Savaşı Safeviler’i yendi ve İran’ın içlerine kadar ilerledi.
2-Yavuz Sultan Selim İran seferi sırasında kendisine yardım etmeyen Dulkadiroğulları (Maraş) Beyliğini Turnadağ Savaşı ile yıktı.
3-Güneyde Osmanlının komşusu olan Mısır ve Suriye’yi elinde tutan, halifeliğin sahibi olan Memlükler üzerine sefer düzenledi.
Mercidabık ve Ridaniye savaşlarını kazanarak Memlükleri yıktı. Mısır ve Arap Yarımadası Osmanlıya geçti. Halifelik ve Peygamberimize ait olan kutsal emanetler İstanbul a getirildi.

NOT: Yavuz Sultan Selim’den itibaren Osmanlı padişahları aynı zamanda Halifelik (Müslümanların lideri) unvanını da kullanmaya başlamışlardır.

I. SÜLEYMAN (KANUNİ) ( 1520- 1566)
1-Avrupanın önemli merkezlerinden Belgrad’ı aldı. Askeri merkez yaptı.
2-Macar ordusu ile yaptığı Mohaç Savaşını iki saat gibi kısa sürede kazanarak Macaristan’ı ele geçirdi.
3-Avusturya ya ait olan viyana şehrini kuşattı ama hazırlıksız olduğu için alamadı. Avusturya ile 1533 de İstanbul Antlaşması yapıldı.
4-Fransa Kralını Alman imparatoru Şarlken’in elinden kurtardı. Fransa’yı Hristiyan birliğinden koparmak için kapitülasyonları (ayrıcalıkları) verdi.
5-Avrupa içlerine 13 defa sefer düzenledi.(Almanya, Avusturya)
6-İranın (Safevilerin) Osmanlı topraklarına saldırması üzerine doğuda İran seferine çıktı. Safeviler barış isteyince İran ile ilk antlaşma olan Amasya Antlaşmasını yaptı.

OSMANLI DEVLETİ’NDE DENİZCİLİK
-Osmanlı Devleti’nin ilk donanması Karasibeyliği’nin donanmasından oluşturulmuştur. Yani Osmanlı Devleti’nin donanmasının temelleri Karasibeyliği’nin ele geçirilmesiyle atılmıştır.
-Fatih Sultan Mehmet döneminde Cenevizlilerden Amasra alındı. Candaroğulları Beyliği’ne son verildi. Trabzon Rum Devleti’ne son verildi ve Trabzon alındı. Kırım, Osmanlı Devleti’ne bağlandı.

NOT: Kırım’ın alınması ile Karadeniz bir Türk gölü haline geldi. Doğu ticaret yolları (İpek ve Baharat Yolu) güvenlik altına alındı.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde Rodos Adası fethedildi (1522). Avrupalıların Barbaros dedikleri Hızır Reis Kaptan-ı Derya yapıldı. Preveze Deniz Savaşı yapıldı.

PREVEZE DENİZ SAVAŞI (1538)
-Osmanlı donanması ile Venedik, Ceneviz Malta, İspanya ve Portekizlilerden oluşan Haçlı donanması arasında yapıldı.
-Nedeni; Osmanlı Devleti’nin, Akdeniz ticaretini denetimi altına almak istemesi, Barbaros Hayrettin Paşa’nın Akdeniz’de kazandığı başarıların Avrupalıları telaşlandırması.
-Savaşı, Osmanlı donanması kazandı.
-Preveze Deniz Zaferi ile Akdeniz’deki üstünlük Osmanlıların eline geçti.

NOT: Preveze Deniz Savaşı’yla Akdeniz bir Türk gölü haline geldi.
NOT: Preveze Deniz Savaşı, Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki ilk ve en önemli başarısı olmuştur.

KIBRIS’IN FETHİ (1571)
-Kıbrıs Venediklilerin elindeydi.
-Nedeni; Osmanlı Devleti’nin, Doğu Akdeniz’i güvenlik altına almak istemesi, Venediklilerin Türk gemilerine saldırmaları, Kıbrıs’ın zengin bir ülke olmasıdır.
-Lala Mustafa Paşa komutasında gönderilen donanma, Kıbrıs’ı Venediklilerden aldı.
-Kıbrıs’ın alınmasıyla; Anadolu, Suriye ve Mısır arasındaki deniz yolu güvenlik altına alındı, Doğu Akdeniz’de Osmanlı hâkimiyeti güçlendi, Akdeniz tamamen Osmanlı egemenliğine girdi.

İNEBAHTI DENİZ SAVAŞI (1571)
-Osmanlı donanması ile Venedik, Ceneviz, İspanya, Portekiz ve Malta donanmalarının oluşturduğu Haçlı donanması arasında yapıldı.
-Sebebi; Osmanlıların Kıbrıs’ı alması, Doğu Akdeniz’de daha da güçlenmeleridir.
-Savaşı, Haçlı donanması kazandı ve Osmanlı donanmasını İnebahtı’da yaktılar.
-Sonucu; İnebahtı yenilgisi Osmanlı Devleti’nin Akdeniz’deki egemenliğini bir süre için sarsmıştır. Ancak kısa sürede güçlü bir donanma ile üstünlük yeniden sağlamıştır (İnebahtı yenilgisinden sonra Sokullu Mehmet Paşa Venedik elçisine; “Biz Kıbrıs’ı almakla sizin kolunuzu kestik. Siz de donanmamızı yakmakla bizim sakalımızı tıraş ettiniz. Kesilen kolun yerine başkası gelmez; fakat tıraş edilen sakal
daha gür çıkar.” demiştir).
-Osmanlı donanması 1669 yılında 24 yıl süren deniz kuşatmasından sonra Girit adasını alarak Akdeniz egemenliğini güçlendirmiştir.

AVRUPA’DA UYANIŞ
COĞRAFİ KEŞİFLER
Coğrafi Keşifler, 15. yüzyıl ve 16. yüzyıllarda Avrupalılar tarafından yeni ticaret yollarının bulunması amacıyla başlattıkları keşiflere denir.

Coğrafi Keşiflerin Sebepleri
-Geleneksel ticaret yollarının (İpek ve Baharat yolu) müslümanların eline geçmesi
-Coğrafya bilgisinin ilerlemesi, Pusulanın geliştirilmesi
-Gemicilik sanatındaki ilerlemeler
-Efsane ve hurafelere inanmayan cesur gemicilerin yetişmesi

Yapılan Coğrafi Keşifler
-Portekizli Bartelmi Dias Afrika’nın güney ucuna ulaşarak Ümit Burnu’nu buldu
-İspanyol asıllı Kristof Kolomb, Amerika Kıtası’nı buldu Ancak yeni bir kıta keşfettiğini anlayamadan öldü
-Portekizli Vasko do Gama Ümit Burnu’nu dolaşarak Hindistan’a vardı
-Kristof Kolomb’un ölümünden kısa bir süre sonra İtalyan gemici Ameriko Vespuçi, Amerika’nın Hindistan değil yeni bir kıta olduğunu dünyaya ilân etti ve kıtaya onun adı verildi (Amerika)
-Portekiz asıllı Macellan tarafından başlatılan batıya seyahat Del Kano tarafından tamamlanarak dünyanın yuvarlak olduğu ilk kez ispatlanmıştır.

COĞRAFİ KEŞİFLERİN SONUÇLARI
-Hıristiyanlık yayıldı. Buna karşılık dünyanın düz olduğu gibi pek çok yanlış bilgi aktaran din adamlarına olan güven azaldı.
-Keşfedilen yerlerde yetişen domates, vanilya, patates, tütün, kakao gibi bitki türleri ile Avrupalılar ilk kez tanıştı.
-Avrupalıların, keşfettikleri yerleri sömürgeleştirmesiyle Sömürgecilik dönemi başladı.
-Keşifler, ticaret yollarının değişmesine neden oldu. Akdeniz limanları ile Baharat ve İpek Yolu eski önemini kaybederken Hint Okyanusu kıyısındaki limanlar önem kazandı.
-Yeni keşfedilen ülkelerde bol miktarda bulunan altın ve gümüş gibi değerli madenler Avrupa’ya getirildi.
Avrupa’da ticaretle uğraşan kişiler (Burjuva sınıfı) zenginleşti.
Tüccarların, soyluların ellerinde bulunan toprakları satın almalarıyla soylular eski güçlerini kaybettiler.
-Zenginleşen Avrupalılar, kültür ve sanat hareketlerini desteklediler. Böylece, Avrupa’da Rönesans’ın doğmasına ortam hazırlamış oldu.

RÖNESANS:
Kelime anlamı “yeniden doğuş“tur. 15. ve 16. yy’da Sanat, edebiyat ve bilim alanlarındaki gelişmelere verilen addır.
Nedenleri:
-Coğrafi Keşiflerle birlikte ekonomik refaha kavuşan halkın bilim ve sanata önem vermeye başlaması.
-Eski Helen ve Roma dönemine ait eserlerin incelenmesi.
-Kâğıt ve Matbaanın öğrenilmesiyle birlikte okuma-yazma oranının artması, düşüncelerin geniş alanlara yayılması.
-İstanbul’un fethinden sonra İtalya’ya kaçan bilginlerin orada yapmış oldukları çalışmalar.
-Avrupa’nın İslami bilimsel eserleri kendi dillerine çevirmeleri
-Bilim adamlarını destekleyen “mesen” sınıfının varlığı.
Gelişimi
İtalya’da başlayan Rönesans hareketleri, bütün Avrupa’ya yayılmıştır. Rönesans hareketleri Fransa ve Polonya’da bilim, Hollanda’da resim, İngiltere’de edebiyat alanında gelişme sağlanmasında etkili olmuştur. Bu dönemde; Giovanni Boccaccio, Nikola Makyevel, Francesko Petiark, Ciyovanni Bellini, Albert Dürer, Francis Bacon, Misel Monteyn, Leonardo Da Vinci, William Shakespeare gibi bilim adamları yetişmiştir.
UYARI: Rönesans’ın İtalya’da başlama nedeni, coğrafi konumu, ekonomik refahı ve eski Roma antik eserlerinin burada bulunmasıdır.
Sonuçları
Orta Çağ’ın skolastik kilise düşüncesi yıkılırken yerine serbest ve bilimsel düşünce doğdu.
Hristiyanlığın sanat ve düşünce üzerindeki baskısı sona erdi.
Bilim sanat ve edebiyatta pek çok yeni eserler verildi.
Reform hareketine zemin hazırlandı.
Avrupa’da bilimsel gelişmelerin önü açıldı.

REFORM:
Kelime anlamı düzeltme, yenileme anlamındadır. 16. yüzyılda Katolik mezhebindeki bozulmalar karşısında ilk olarak Almanya’da başlayan dinde yeni düzenlemeler yapılmasına “Reform” denir.
Nedenleri:
-Kağıt ve matbaayla birlikte okur yazar oranının artması.
-İncil’in farklı dillere çevrilmesi sonucu İncil’in asıl içeriğinin öğrenilmesi ve din adamlarına olan güvenin azalması.
-Kilisenin Endülüjans yetkisini kullanarak zenginleşmesi ve halkın bu gelişmelere tepkisi.
-Rönesans hareketleriyle birlikte düşünce özgürlüğünün oluşması
Gelişimi
Martin Luther kilisenin uygulamalarına karşı çıkmıştır. Buna karşılık kilise, Martin Luther’i dinden çıkarmış ve ölüme mahkum etmiştir. Martin Luther, Katolik kilisesine karşı, Protestanlık mezhebini kurmuştur.
Sonuçları:
-Avrupa’da yeni mezhepler ortaya çıkarak mezhep birliği bozulmuştur.
-Katolik kilisesine ve din adamlarına olan güven azalmıştır.
-Kilisenin elinde bulunan eğitim sistemi laik bir şekle dönüştürülmüştür.
-Kilisenin elinde bulunan topraklar, mallar halk tarafından paylaşılmıştır.
-Bilimsel çalışmalar önündeki en büyük engel olan kiliseler, eski önemini kaybetmiştir.

AYDINLANMA ÇAĞI

Avrupa’da ortaya çıkan her konuda akla öncülük tanıyan düşünce sistemine Aydınlanma”, bu düşünce sistemi ile gelen yeni döneme ise ”Aydınlanma Çağı” adı verilir. Aydınlanma Çağı’nda ”aklın kullanılması ile doğru bilgiye ulaşabileceği” fikri temel olarak kabul edilmiştir. Bu dönemde deney ve gözlem önem kazanmış, doğa bilimlerinde büyük gelişmeler sağlanmıştır.
Aydınlanma Çağı’nın oluşmasında etkili olan bilim adamlarından bazıları şunlardır.

Descartes: matematikle ilgili önemli çalışmalar yapmıştır. Analitik geometri alanında önemli katkılar sağlamıştır.
Jan Jak Russo: baskıcı düşüncelere karşı çıkarak demokrasinin doğmasına ve gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Galile: Astronomi ve fizik konularının yanında matematik alanında da çalışmalar yapmıştır. Klasik mekaniğin temellerini kurarak, astronomi sisteminin fiziğini ortaya koymuştur.
Teleskobu, gök cisimlerini izleme yani astronomik düşünceyle kullanmıştır. “Yıldızların Habercisi” adlı eserinde, Güneş’in üzerindeki gölgelerin, Güneş’in kendi lekesi olduğunu söylemiştir. Bunun
yanında, Batlamyus’un ortaya koymuş olduğu Venüs’ün devamlı olarak belli uzaklıkta olması ve hilal şeklinde görünmesi gerektiği fikrini çürütmüştür. Venüs’ün uzaklığının ve şeklinin zamanla değiştiğini ortaya koymuştur.

Johann Kepler: Astronomi ve matematik alanlarında çalışmalar yapmıştır. Gezegenlerin, Güneş çevresinde yörüngeler çizerek hareket ettiğini ortaya koymuştur.

Newton: Diferansiyel integral hesabını icat etmiştir. Uzunluklar, alanlar, sıcaklıklar ve ağırlık konusunda çalışmalar yapmıştır. Matematik alanında kat sayıların birbirini izleme kuralını ve yer çekimi kanunu bulmuştur.

SANAYİ İNKILABI
XVIII. yüzyılda ilk olarak İngiltere’de başlayan, daha sonra diğer Avrupa ülkelerine yayılan, etkileri bakımından tüm dünyayı sarsan önemli bir olaydır. İngiltere’de James Watt tarafından buhar gücünün makinelerde kullanılmasıyla tekstil alanında 18. Yy. ortalarında başlamış, Yakınçağ’da büyük bir gelişme göstermiştir.
Sonuçları:
-Pazar ve hammadde ihtiyacı artmış, sömürgecilik yeni bir boyut kazanmıştır.
-İşçi sınıfı ortaya çıkmıştır.
-Köylerden şehirlere hızlı nüfus akını başlamıştır.
-Sanayileşemeyen ülkeler sömürge durumuna düşmüştür.
-Osmanlı ülkesi, kapitülasyonların da etkisiyle açık Pazar haline gelmiştir.
-Osmanlı küçük esnafı ve Lonca teşkilatı çökmüştür.
-Kapitalizm, Liberalizm, Sosyalizm gibi kavramlar ortaya çıkmıştır.

FRANSIZ İHTİLALİ
Yakın Çağı başlatan, dünya tarihinde önemli yer tutan bir olaydır. Fransız halk meclisi, vergilerin meclisin onayı olmadan toplanmasını istememiş, onun üzerine Kral, meclisi dağıtmak istemiştir. Meclis de buna karşılık yeni bir anayasa metni hazırlamıştır. Kral anayasa metnine karşı çıkıp askerlerini meclise göndermiştir. Halk bu duruma kayıtsız kalmayarak meclisi desteklemiş ve Bastil Hapishanesindeki siyasi tutukluları serbest bırakmıştır. 1789’da İnsan Hakları ve Vatandaş Hakları Bildirisi ilan edilmiştir.
Nedenleri
Kralların halktan adaletsiz bir şekilde vergi toplaması ve halk sefalet içinde yaşadığı halde soyluların lüks içinde yaşaması J.J. Rousseau, Montesquieu gibi Fransız aydınlarının yönetimi ve sosyal eşitsizliği eleştirici yönde eserler vererek halkı aydınlatması Halkın sosyal sınıflara ayrılması, alt tabakada olanların soylular ve rahipler tarafından ezilmesi
Fransa’nın ekonomisinin bozulması üzerine halktan ağır vergiler toplanması

Sonuçları
Soylu ve rahiplerin ayrıcalıkları kaldırılarak herkes eşit sayılmıştır.
Monarşi sistemi yıkılarak yerine halkın egemen olduğu demokratik sistem gelmiştir.
Eşitlik, milliyetçilik, adalet ve özgürlük kavramları devletler arasında yaygınlık kazanmıştır.
İmparatorluklar yıkılarak yerine milli devletler, gücünü tanrıdan alan krallıklar yıkılarak laik devletler kurulmuştur.

Bilgi: Laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrı olduğunu savunan ilkedir. Millî devlet ise tek bir ulusun oluşturduğu devlet yapısıdır.

DEĞİŞEN DÜNYADA DEĞİŞEN OSMANLI
LALE DEVRİ
Lale Devri, 1718 Pasarofça Antlaşması’ndan 1730 Patrona Halil İsyanı’na kadar olan dönemdir. Dönemin padişahı III. Ahmet, sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’dır. Bu dönemde;
-Devlette huzur ve barış sağlanmaya çalışıldı.
-Lüks ve eğlenceye düşkünlük vardı.
-Sanat ve edebiyata önem verildi.
-Avrupa’daki bilim, sanat, kültür ve askerlik gibi alanlardaki gelişmeler takip edilmeye çalışıldı.
-Birçok saray ve köşk yapıldı, bahçeler çiçeklerle süslendi.
Özellikle lale çiçeğinin çeşitleri yetiştirildi (bu nedenle döneme “Lale Devri” denildi).

LALE DEVRİ ISLAHATLARI
-İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından İstanbul’da ilk Türk matbaası kuruldu (1727).
Matbaada dini kitaplar dışında da eserler basıldı.
-Avrupa’daki yenilikleri ve gelişmeleri daha yakından takip edebilmek için Paris, Londra, Viyana gibi başkentlere geçici elçilikler kuruldu.
-Yalova’da kâğıt fabrikası kuruldu.
-Yeniçerilerden bir itfaiye bölüğü oluşturuldu.
-İstanbul ve önemli şehirlerde kütüphaneler açıldı.
-İlk defa çiçek aşısı uygulandı.
-İstanbul ve Selanik’te kumaş fabrikası kuruldu.
-İstanbul, İznik ve Kütahya’da bulunan çini atölyeleri yenilendi.
-Arapça ve Farsça eserler Türkçe’ye çevrildi.
-Yerli malı kullanımına önem verildi.
-Mimari, resim ve minyatürde gelişmeler oldu (III. Ahmet Çeşmesi, Levni’nin minyatürleri).
-Yeni kütüphaneler açıldı. Doğu ve Batı eserleri tercüme edildi.

NOT: Lale Devri’nde askeri alanda ıslahat yapılmamıştır.

PATRONA HALİL İSYANI (1730)
-Patrona Halil adında bir hamam tellağı, İstanbul’da ayaklanma çıkardı. Halkın bir kısmı da bu ayaklanmayı destekledi.
-Sebepleri; devlet adamlarının lüks ve eğlenceye düşkünlükleri, aşırı harcamalarda bulunmalarının halk arasında hoşnutsuzluk oluşturması; ıslahatların halkın düzeyinde olmaması; Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın, yakınlarını yüksek memurluklara getirmesidir.
-Sonuçları; Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürüldü; III. Ahmet tahttan indirilerek yerine I. Mahmut getirildi; köşkler yıkıldı, bahçeler bozuldu; Lale Devri sona erdi.

NOT: Levni; Lale Devri’nin en önemli minyatür üstadıdır.

I. MAHMUT
-Topçu ve humbaracı ocakları ıslah edildi.
-Orduda; takım, tabur, bölük ve alay teşkilatı kuruldu.
-Orduya subay yetiştirmek için Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berri Hümayun) açıldı (1731)

III. MUSTAFA
-Tophane ıslah edildi, yeni toplar döktürüldü.
-Sürat Topçuları birliği kuruldu.
-Maliye alanında düzenlemeler yapıldı.
-Donanmaya subay yetiştirmek amacıyla Deniz Mühendishanesi (Mühendishane-i Bahri Hümayun) açıldı

I. ABDÜLHAMİT
-İstihkâm Okulu açıldı.
-Sürat topçularının sayısı arttırıldı.
-Kara ve deniz kuvvetlerini ıslah etmek için Avrupa’dan subaylar ve uzmanlar getirildi.
-Maliye alanında düzenlemeler yapıldı.

III. SELİM
-III. Selim döneminde yapılan ıslahatların tümüne “Nizam-ı Cedit” (Yeni Düzen) denir.
-Avrupa tarzında bir ordu kuruldu. Bu orduya “Nizam-ı Cedit Ordusu” denir (Nizamı-ı Cedit ordusunun eğitim ve öğretimi için Fransa ve İsveç’ten subaylar getirildi. Bu ordu Akka Kalesi önünde
Napolyon’un ordusunu yenilgiye uğrattı).
-Nizam-ı Cedit ordusunun masraflarını karşılamak için “İrad-ı Cedit” hazinesi kuruldu.
-Yerli malı kullanımı teşvik edildi.
-Avrupa’yı yakından takip edebilmek için Londra, Paris, Viyana ve Berlin’de sürekli elçilikler kuruldu.
-Okullarda yabancı dil uygulaması başlatılarak Fransızca zorunlu yabancı dil haline getirildi.
-III. Selim dönemi Kabakçı Mustafa İsyanı ile sona erdi. Nizam-ı Cedit Ocağı kaldırıldı.

YÜZYILDA YAPILAN ISLAHATLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ
-Osmanlı Devleti’nin bilim ve teknik alanında Avrupa’nın gerisinde kaldığı kabul edilerek, Avrupa örnek alınmıştır.
Bu dönemde yapılan ıslahatlarda Avrupa’nın etkisi görülmektedir.
-Gerilemeyi durdurmak için köklü ıslahatlar yapılmıştır.
-Islahatlar padişahlar ve devlet adamları tarafından gerçekleştirilmiştir. Islahatlar daha çok kişilere bağlı kalmıştır.
-Islahatlara karşı en büyük tepki yeniçerilerden gelmiştir.
-Islahatlara karşı isyanlar çıkmış, çıkan isyanlar sonucunda yapılan ıslahatlar yarım kalmıştır.
-Bu dönemde yapılan ıslahatlar 17. yüzyılda yapılan ıslahatlara göre daha köklü ve kalıcı olmuştur.
-Islahatlar sonucu birçok teknik makine ve buluş İstanbul’a gelmiştir.

II. MAHMUT
1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdı. (Vaka-i Hayriye –Hayırlı Olay) Asakir-i Mansure-i Muhammediye adında yeni bir ordu kuruldu.
Harp Okulu açıldı.
Giysi konusunda memurlara zorunluluklar getirildi.
Eyaletler yeni valiliklere ayrılarak memurlar maaşlı duruma getirildi.
Müsadere (devletin ölen kişilerin mallarına el koyması ) yöntemi kaldırıldı.
Tımar sistemi kaldırıldı.
Divan kaldırıldı; Bakanlar Kurulu sistemine geçildi.
Muhtarlıklar oluşturuldu.
Posta örgütü oluşturuldu.
Karantina servisi kuruldu.
Askeri amaçla, yalnız erkeklerin sayıldığı ilk nüfus sayımı yapıldı.
İlk resmi Türk gazetesi yayınlandı. (Takvim-Vekaî).
İlköğretim zorunlu duruma getirildi.
İlk kez Avrupa’ya öğrenci gönderildi.
Edebiyat, tarih, tıp alanında fakülteler açıldı.

NOT: Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması, II. Mahmut’un ıslahatlarını rahat yapmasına olanak sağlamıştır.

ABDÜLMECİD DÖNEMİ
-1839’da Tanzimat Fermanı yayınlandı. Tanzimat Fermanı; Mustafa Reşit Paşa tarafından hazırlanarak Gülhane Parkı’nda halka okundu.
Fermanın diğer adı da “Gülhane Hatt-ı Hümayunu’dur.
Tanzimat Fermanı ile; Osmanlı topraklarında yaşayan herkesin (Müslüman, Hıristiyan, Musevi) can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması, mahkemelerin açık hale getirilmesi, kanun önünde eşitliğin sağlanması,
vergilerin herkesin gelirine göre düzenlenmesi ve herkese mal edinebilme hakkı sağlandı.
-1856 tarihinde Islahat Fermanı imzalandı. Islahat Fermanı ile;
Hıristiyan ve Musevileri küçük düşürücü sözlerin kullanılmaması, azınlıkların kilise ve okul açması, devlet memuru olabilmesi, il genel meclisine üye olması, din ve mezhep özgürlüğünün tanınması, herkesin kanun önünde eşit olması, herkesin serbest ticaret yapmasına imkân sağlandı.
-İlk defa kâğıt para basıldı (“kaime” adı verilir).
-Galatasaray Sultanisi, Mülkiye, Darüşşüfaka ve Sanat Okulları açıldı.
-Yeni yönetim birimleri oluşturuldu. Bunlar; il, liva, kaza, nahiye ve köylere ayrıldı.

II. ABDÜLHAMİT
-1876’da I. Meşrutiyet Genç Osmanlılar (Jön Türkler/Namık Kemal, Mithat Paşa, Ziya Paşa)’ın çalışmalarıyla II. Abdülhamit tarafından ilan edildi. I. Meşrutiyet’in ilanı ile; padişahın yetkileri kısıtlandı. Halk ilk kez yönetime katılma hakkı elde etti.
23 Aralık 1876’da Kanun-i Esasi kabul edildi.
NOT: Kanun-i Esasi, Osmanlı Devleti ve Türk tarihinin ilk anayasasıdır.
-Anayasaya göre, padişah meclisi kapatma yetkisine sahipti. II. Abdülhamit, 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) nedeniyle meclisi kapattı ve milletvekillerini Malta’ya sürgüne gönderdi.
-Meşrutiyeti yeniden kurmak isteyen aydınlar İttihat ve Terakki Cemiyeti’ni kurdular. İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin (Enver Bey ve Niyazi Bey) baskılarına daha fazla dayanamayan II. Abdülhamit 23
Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’i ilan etti.
Kanun-i Esasi bazı değişiklikler yapılarak yeniden ilan edildi. Padişahın meclisi açma-kapama yetkisi kısıtlandı, sürgüne gönderme yetkisi elinden alındı.

31 MART OLAYI:
Meşrutiyet yönetimine karşı olanların kışkırtmaları sonucu 13 Nisan 1909 günü (Hicri takvime göre 31 Mart) İstanbul’da ayaklanma çıktı.
Ayaklanmayı bastırmak için İttihat Terakki Cemiyeti, Hareket Ordusu adı verilen bir birliği Selanik’ten İstanbul’a gönderdi.
Ordunun kurmay başkanı, Mustafa Kemal idi. İsyan bastırıldı.
II. Abdülhamit tahttan indirildi.

HABERLEŞME ALANINDA YAPILAN ISLAHATLAR
Osmanlı devlet adamları XIX. yüzyılda haberleşme alanında ıslahatlar yapılması gerektiğini düşünmüştür.
Bunun üzerine 1840 yılında Posta Nezareti kurulmuştur. Posta Nezareti’nin kurulmasının ve illere postaneler açılmasının ardından ise Osmanlı Devleti ilk kez 1854 yılında Kırım Savaşı’nda telgrafı kullanmıştır. Telgraf daha sonra, telgraf hatlarının ülke geneline yayılması ile önemli bir haberleşme aracı hâline gelmiştir.

ULAŞIM ALANINDA YAPILAN ISLAHATLAR
Buharlı makinenin icat edilmesinin ardından XIX. yüzyılda Avrupa’da buharla çalışan tren ve gemiler kullanılmaya başlanmıştır.
Osmanlı Devlet adamları buharlı makine ile çalışan bu araçları incelemiş ve İngiltere’den buharlı bir gemi alınmıştır.
Buharlı gemilerden sonra buharlı trenler de kullanılmaya başlanmıştır. İlk demir yolu hattımız İzmir ile Aydın arasında inşa edilmiş, zamanla başka demir yolu ağları da açılmış ve ulaşım kolaylaşmıştır. 1851’de Şirket-i Hayriye kuruldu. Günümüzde Şirket-i Hayriye “Şehir Hatları” adıyla İstanbullulara hizmet vermeye devam etmektedir.
Bankacılık Alanında Yapılan Islahatlar
XIX. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti’nde ulusal niteliğe sahip bir banka kurulması için yeterli sermaye yoktu ve
bankalar yabancıların elindeydi.
Bu durumdan ise en çok çiftçiler zarar görüyordu. 1863 yılında Mithat Paşa öncülüğünde devlet eli ve devlet himayesinde kurulan, adına Memleket Sandıkları denilen organizasyon;
millî bankacılığın ilk örneği olarak tarihe geçmiştir. Memleket Sandıkları daha sonra bankaya dönüştürülmüştür ve
günümüzde Ziraat Bankası olarak da bilinmektedir.
EĞİTİM ALANINDA YAPILAN ISLAHATLAR
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde eğitim alanında da pek çok yenilik yapılmıştır. Avrupa’ya öğrenci gönderilmeye başlanmış,
ilköğretim mecburi hâle getirilmiştir. Harp Akademisi (Erkan-ı Harbiye Okulu) ve Galatasaray
Lisesi (Mekteb-i Sultani) bu dönemde açılmıştır.
OSMANLIDAN KALAN MİRASIMIZ
Osmanlı’da Sanat ve Mimari
Osmanlı medeniyetinde çinicilik, minyatür, hattatlık, tezhip, ebru ve kakmacılık sanatları çok gelişmiştir.
Minyatür; el yazması eserleri süslemek ve aydınlatmak için perpektif olmadan yapılan resimlerdir. Minyatürle uğraşan
sanatçılara nakkaş denilmiştir.
Hat sanatı; güzel yazı yazma sanatına verilen addır. Bu sanatla uğraşan kişilere hattat denilmiştir.
Tezhip; el yazması kitapların sayfalarının yaldız ve boya ile bezenmesi, yaldızlama anlamına gelmektedir.
Çinicilik; özel olarak hazırlanmış toprağın sırlanarak çeşitli nakışlarla süslenip pişirilmesiyle oluşan süsleme sanatına verilen addır.
Kakmacılık; ahşap taş veya metal üzerine belirli bir desen şekillendirilerek açılan oyuklara gümüş, sedef, altın gibi madenlerin gömülerek yapıldığı süsleme sanatıdır.
Ebru; kağıt süslemeciliğinde özel karışımlı suyun üzerine neft yağı ile sulandırılmış yağlı boyadamlatılarak yapılan süs anlamına gelmektedir.
Osmanlı Devleti’nde mimari alanında günümüze ulaşan büyük eserler yapılmıştır. Bu eserlerde Osmanlı
sanatına ait çok değerli örneklerde bulunmaktadır.
Mavi, beyaz, yeşil İznik çinileri ve kubbesindeki mavi işlemeleriyle Sultan Ahmet Camii;
Mimar Sinan’ın kalfalık eseri Süleymaniye Camii’ne ait külliye içerisinde medrese, haftana (darüşşifa) aşevi ve
kütüphane bulunmaktadır. Ayrıca Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Çinili Köşk, III. Ahmet Çeşmesi, Haydarpaşa Tren Garı,
İzmir Saat Kulesi ve daha birçok eser buna örnek gösterilebilir.

7.Sınıf 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Miras gömüsü.">7.Sınıf 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Mirasİndirmek İçin Tıklayınız

The post 7.Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Miras first appeared on Evdeki Hocam.

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Miras yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Ünite Özeti: Kültür ve Miras

admin — Sat, 11 Nov 2023 23:36:44 +0000

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP 1.GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP 2.GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 1.Ünite Özeti Birey ve Toplum

Anadolu Uygarlıkları Bayramlarımız Zengin Kültürümüz

1-Hititler

• Başkentleri, Hattuşaş (Çorum)

• Devleti yöneten kraldır.

• Kraldan sonra en yetkili kişi “Tavananna” adı verilen kraliçedir.

• Yönetim işlerinin görüldüğü meclisin adı Pankuş’tur.

• Krallar, Tanrılarına hesap vermek amacıyla anal adı verilen yıllıklar yazdılar. (İlk defa tarih yazıcılığını başlattılar.)

• Tarihteki ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması’nı Mısırlılarla imzaladılar.

2- Frigler

• Başkentleri, Gordion (Polatlı-Ankara)

• En önemli kralları Midas’tır..

• Tarım ve hayvancılıkla uğraştılar.

• Tarımı ve hayvancılığı korumak için sert kanunlar yaptılar. (Öküz öldüren ve saban kıranın cezası ölümdü.)

• Kibele, en büyük toprak ve bereket tanrıçası olarak kabul edilir.

• Fibula denilen çengelli iğneyi yaptılar.

• Hayvanları konu alan fabl türü masallar yazdılar.

• Tapates adı verilen halı ve kilimleri vardır.

• Krallar için tümülüs adı verilen mezarlar yaptılar.

3- Lidyalılar

• Başkentleri, Sardes (Sart-Manisa)

• Parayı icat ettiler. (Takas usulü ortadan kalktı.)

• Tarihteki ilk ticaret yolu olan Kral Yolu’nu yaptılar ve ticaretle uğraştılar.

• Orduları paralı askerlerden oluştuğu için kısa sürede yıkıldılar.

4- Urartular

• Başkentleri, Tuşpa (Van)

• Taş işçiliğinde oldukça gelişmişler ve eserlerini taştan yapmışlardır.

• Ölümden sonra yaşama inandıkları için oda mezarlar yaptılar.

• Tarımı geliştirmek için bentler ve Şamran adı verilen su kanalı yaptılar.

5- İyonyalılar

• Belli bir başkentleri yoktur. Şehir devletleri olarak yaşadılar. (İzmir, Efes, Foça)

• Demokratik yönetim anlayışı vardır.

• Özgür düşünce ortamı vardır.

• Tales, Pisagor, Hipokrat gibi önemli bilim adamları vardır.

• Dünya’nın yedi harikası arasında gösterilen Artemis Tapınağı’nı inşa etmişlerdir

Mezopotamya Uygarlıkları

1-Sümerler

• Şehir devletleri halinde yaşadılar. (Ur, Uruk, Kiş, Lagaş)

• Şehirleri Ensi veya Patesi denilen rahip krallar yönetirdi.

• Ziggurat adı verilen çok katlı tapınaklar yaptılar. İbadet dışında, okul ve gözlemevi olarak kullandılar.

• Ay yılı esaslı takvimi bulmuşlardır.

• Yazıyı icat ettiler.

• Tarihte ilk yazılı kanun olan Urugakina Kanunları’nı yaptılar.

• Tekerleği icat ettiler.

2- Asurlar

• Başkentleri, Ninova

• Ticaretle uğraştılar.

• Anadolu’ya yaptıkları ticaretle yazıyı Anadolu’ya taşıdılar.

• Dünyanın ilk kütüphanesini kurdular.

3- Babiller

• Başkentleri, Babil

• En önemli kralları Hammurabi

• Tarihteki bilinen ilk anayasa, Hammurabi Yasaları’nı yaptılar.

• Babil’in Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi bu dönemin önemli eserleri arasında yer alır.

Doğal Güzellikler Tarihî Eserler

• İnsan eli değmemiş, doğada kendiliğinden oluşmuş çeşitli güzelliklerdir. Yapılışında insanlar görev almamıştır. İnsanlar sonradan keşfetmişlerdir. Manavgat Şelalesi Damlataş Mağarası Topkapı Sarayı Çanakkale Truva Atı İshak Paşa Sarayı Malabi Köprüsü Göbekli Tepe Nemrut Heykelleri Abant Gölü Uludağ Ölüdeniz Uzungöl Peri Bacaları Kurşunlu Şelalesi Mevlana Müzesi Kız Kulesi Pamukkale Travertenleri Ayder Yaylası

The post 5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Ünite Özeti: Kültür ve Miras first appeared on Evdeki Hocam.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Ünite Özeti: Kültür ve Miras yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 1.Ünite Özeti Birey ve Toplum

admin — Wed, 13 Sep 2023 06:45:57 +0000

5.SINIF LGS TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

The post 5.Sınıf Sosyal Bilgiler 1.Ünite Özeti Birey ve Toplum first appeared on Evdeki Hocam.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 1.Ünite Özeti Birey ve Toplum yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

admin — Sat, 01 Apr 2023 16:25:21 +0000

8.Sınıf Tüm Derslerin Paylaşıldığı Whatsapp Grubu İçin Tıklayınız

Kitap Çekilişlerinin Yapılacağı Grubumuza Katılmak İçin Tıklayınız

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soruları İndirmek İçin Tıklayınız

gömüsü.">8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soruları İndirmek İçin Tıklayınız

8.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Cevapları İndirmek İçin Tıklayınız gömüsü.">8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Cevapları İndirmek İçin Tıklayınız

İndir

8. Sınıf

Matematik

Türkçe

Fen Bilimleri

İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

2022-2023 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI EVDEKİHOCAM.COM 8.SINIF T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK2.DÖNEM 1.YAZILI SINAVI

PUAN:

AD-SOYAD : SINIF-NO :

Aşağıdaki ifadelerin yanındaki boşluğa doğru ise ‘’D’’ yanlış ise ‘’Y’’ harfini yazınız. (2X5=10puan)
(…….) Kabotaj Kanunu, milliyetçilik ilkesine uygun bir inkılaptır.
(…….) Toplumda ayrıcalık belirten unvanların yasaklanması halkçılık ilkesinin gereğidir.
(…….) Özellikle 1929 ekonomik buhran ülkemizde devletçilik ilkesini zorunlu hale getirmiştir.
(…….) Devlet yönetiminde akıl ve bilimin esas alınması inkılapçılık ilkesinin gereğidir.
(…….) Medeni Kanun’la toplumsal ve ekonomik alanda kadın erkek eşitliği sağlanmaya çalışılmıştır.

Aşağıdaki boşluklara, verilen kelimelerden uygun olanı yazınız. (3X6=18puan)

Tekke ve zaviyeler

Medreseler

Toplumsal

Seçme-Seçilme

Halifeliğin Kaldırılması

Siyasi

Saltanat

Boşanma

Monarşi

Saltanatın Kaldırılması

Laiklik alanında yapılan ilk inkılap…………………………………………………………….
Yönetimin babadan oğula geçtiği sistem………………………………………………….
Medeni Kanun’la kadınlar……………………………………………………hakkını elde etmiştir.
Tekke ve zaviyelerin kapatılması ……………………..alanda yapılan bir yeniliktir.
Halkın dini duygularının kullanılmasını engellemek amacı ile………………………………………kapatılmıştır.
Saltanat ve Halifeliğin ayrılması hangi ilkeye uygundur? (Yazınız)……………………………………………

Her Test sorusu 6 puan değerindedir.

Türk Tarih Kurumunun açılması
Tekke ve zaviyelerin kapatılması
Soyadı Kanununun kabul edilmesi

Bu inkılapların aşağıdaki ilkelerle eşleştirilmesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

I II III

Milliyetçilik –Laiklik-Halkçılık
Halkçılık-Devletçilik-İnkılapçılık
Cumhuriyetçilik-Milliyetçilik-Devletçilik
Milliyetçilik-Cumhuriyetçilik-Laiklik

2) ‘’Bizim düşüncemizde; çiftçi, çoban, işçi, tüccar, sanatkâr, asker, doktor kısaca herhangi bir toplumsal kurumda çalışan bir vatandaşın hak, çıkar ve hürriyeti eşittir.’’

Mustafa Kemal Atatürk

Yukarıdaki söz hangi ilkeyle ilişkilendirilebilir?

Laiklik
Halkçılık
Milliyetçilik
Cumhuriyetçilik

3) 8/A sınıfı öğrencisi Mehmet, evlerinin bulunduğu mahallede gezerken, mahallelerinde cami, kilise ve havra gibi ibadet yerlerinin olduğunu görür.

Mehmet’in gördüğü bu durum, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Cumhuriyetçilik
Milliyetçilik
Devletçilik
Laiklik

4) Atatürk’ün milliyetçilik anlayışı birleştirici, kaynaştırıcı ve eşitlikçidir. Toplum içinde sınıf ve zümre ayrımına karşı çıkar. Dil, din, ırk farkı gözetmeksizin vatandaşların eşit haklara sahip olduklarını savunur.

Buna göre Atatürk milliyetçiliği aşağıdakilerden hangisini sağlamaya yöneliktir?

Din birliği
Milli egemenliği
Üstün millet anlayışını
Milli birlik ve beraberliği

5) Cumhuriyetçilik halkın kendini yönetecek kişileri kendisinin seçmesini esas alan bir düşünce sistemidir.

Buna göre;

TBMM’nin açılması
Medeni Kanun’un kabul edilmesi
Saltanatın Kaldırılması
Soyadı Kanunu’nun çıkarılması

gelişmelerinden hangileri Cumhuriyetçilik ilkesiyle ilişkilidir?

I ve II
I ve III
II ve IV
III ve IV

Saltanatın kaldırılması
TBMM’nin açılması
Cumhuriyetin ilan edilmesi

Yukarıda verilen inkılapların yapılmasının ortak amacı, aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal egemenliği sağlamak
Hukuk birliğini gerçekleştirmek
Devlet kurumlarını laikleştirmek
Sosyal devlet anlayışını yerleştirmek

7) ‘’Osmanlı Devleti’nden kalma eğitim kurumları incelendiğinde dini eğitim veren medreseler, batı tarzında eğitim veren mektepler ve azınlıklar ile yabancılara ait okullar bir arada bulunmaktaydı. Eğitimdeki bu çok başlılık nedeniyle öğrenciler farklı dünya görüşlerine sahip kişiler olarak yetişiyorlardı.’’

Bu bilgi aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabıdır?

Kabotaj Kanunu’nun egemenlik haklarımız açısından önemini açıklayınız?
Medeni Kanun’un çıkarılma gerekçeleri nelerdir?
Tevhid-i Tedrisat Kanunu neden kabul edildi?
Harf inkılabı niçin yapıldı?

8) ‘’Milli his ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması milli hissin gelişmesinde başlıca etkendir.’’

Atatürk’ün bu sözü doğrultusunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirilmiştir?

Maarif Kongresi toplanmıştır
Türk Dil Kurumu kurulmuştur
Tekalif-i Milliye Emirleri yayımlanmıştır
Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edilmiştir

9) Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye’deki yüksek öğretimi incelemesi ve bir reform tasarısı hazırlaması için İsviçre’den Prof. Dr. Albert Malche davet edilmişti. Albert Malche bir rapor hazırlayarak Atatürk’e sunmuştu. Malche’nin hazırladığı raporu titizlikle inceleyen Atatürk düşüncelerini şu şekilde ifade etmiştir. ‘’Bir milleti ancak ve ancak o o milletin içinden çıkanlar yükseltebilir…Bir yabancı alimin fikirlerinden, görüşlerinden ve tetkiklerinden istifade edeceğiz fakat asıl çareyi, asıl kararı kendi içimizden çıkarmak mecburiyetindeyiz.’’

Atatürk bu parçada geçen sözüyle aşağıdakilerden hangisine vurgu yapmıştır?

A) Milliliğe B) Gelenekçiliğe

C) Uzlaşmacılığa D) Eşitlikçiliğe

10)

Şapka Kanunu’nun çıkarılması
Uluslararası rakamların kabul edilmesi
Ağırlık ve uzunluk ölçülerinin değiştirilmesi
Miladi takvimin kabul edilmesi

Yukarıda verilenler hangi kavram doğrultusunda yapılmıştır?

Demokratikleşme
Milli egemenlik
Çağdaşlaşma
Milli bağımsızlık

11) 5 Aralık 1934 tarihinde kabul edilen yasa ile Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenemez?

Demokrasinin gelişmesine
Kadın erkek eşitliğine
Kadınların devlet yönetimine katılmasına
Din ve vicdan özgürlüğünün sağlanmasına

12)

1 Ocak 1926’dan itibaren miladi takvim kullanılmaya başlandı
20 Mayıs 1928’de uluslararası rakamlar kabul edildi
26 Mart 1931’de ağırlık ölçü birimi olarak kilogram, uzunluk ölçü birimi olarak metre kabul edildi.

Ülkemizde yapılan bu yeniliklerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Yerli üretimi özendirmek
Milli iradeyi gerçekleştirmek
Laiklik anlayışını yerleştirmek
Uluslararası ilişkileri kolaylaştırmak

-Sosyal Bilgiler Öğretmeni Başarılar dilerim J Süreniz: 40DK

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soruları İçin Tıklayınız

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Cevapları İçin Tıklayınız

The post 8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları first appeared on Evdeki Hocam.

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

admin — Sat, 01 Apr 2023 16:24:57 +0000

YAZILI ÖRNEĞİ 1:

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Sorular İçin Tıklayınız

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Cevaplar İçin Tıklayınız

5.SINIF TÜM DERSLERİN PAYLAŞILDIĞI WHATSAPP GRUBU İÇİN TIKLAYINIZ

KİTAP ÇEKİLİŞLERİNİN YAPILACAĞI GRUBUMUZA KATILMAK İÇİN TIKLAYINIZ

5. Sınıf

Matematik

Türkçe

Fen Bilimleri

Sosyal Bilgiler

YAZILI ÖRNEĞİ 2:

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Sorular İçin Tıklayınız

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Cevaplar İçin Tıklayınız

1) Bir fiziki haritada kahverengi rengin fazlaca kullanılması o bölgenin hangi özelliğini gösterir?

A) Karadeniz ikliminin görüldüğünü
B) Ortalama yükseltisinin fazla olduğunu
C) Tarımsal faaliyetlerin yapıldığını
D) Orman örtüsünün zayıf olduğunu

2) Aşağıdaki sorumluluklardan hangisi 5. sınıf bir çocuğa verilirse Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ihlal edilmiş olmaz?

A) İşçi olarak çalıştırılması
B) Askere götürülmesi
C) Satranç kulübüne katılması
D) Sokakta mendil satması

3) Sosyal Bilgiler eğitimi alan bir bireyin aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması beklenmez?

A) Toplumsal sorunlara duyarlı olması
B) Toplumun değerlerine saygı duyması
C) Başkalarının haklarını ihlal etmesi
D) Bireylerin farklılıklarını hoşgörü ile karşılaması

4) Doğu Anadolu Bölgesi’nde büyükbaş hayvancılık en önemli ekonomik faaliyettir. Buna göre bu bölgede kurulacak fabrikalardan hangisi hammaddeye daha kolay ulaşır?

A) Kağıt fabrikası
B) Şeker fabrikası
C) Un fabrikası
D) Et ürünleri fabrikası

5) Aşağıdakilerden hangisi ailemize karşı sorumluluklarımız arasında yer alır?

A) Zamanı geldiğinde askere gitmek
B) Dersi dikkatli dinlemek
C) Trafik kurallarına uymak
D) Eve zamanında gelmek

6) Toprağın pişirildikten sonra şekil verilmiş hâlidir. Aynı zamanda fayans, porselen tabak, seramik gibi eşyaların süslenmesinde kullanılır. Ülkemizde Kütahya ve İznik’te yaygın olarak yapılmaktadır. Yukarıda özellikleri anlatılan el sanatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çinicilik
B) Çömlekçilik
C) Bakırcılık
D) Sepetçilik ve Hasırcılık

7) Eskiden bilginin kaynağına ulaşmak için ansiklopediler, kütüphaneler ve kitapevleri ideal araçlardı. Bilgi ve iletişim çağı olarak adlandırılan günümüzde ise en büyük bilgi kaynağı internet olmaya başladı. Aşağıdakilerden hangisi internette doğru ve güvenilir bilgiye erişmek için dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?

A) Farklı web sitelerindeki bilgileri karşılaştırmak
B) İnternette karşılaşılan her bilgiyi doğru kabul etmek
C) Güncel olan bilgilerden faydalanmak
D) Edu uzantılı güvenilir siteleri tercih etmek

8) Bağımlılık; kişinin bedensel, ruhsal ve sosyal hayatını olumsuz etkiler. Bağımlılıklar toplumun felaketi sayılır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi teknoloji bağımlılarında görülen belirtilerden değildir?

A) İnternette planladığından fazla zaman geçirmek
B) Gece geç saatlere kadar bilgisayar başında kalmak
C) Bilgisayardan uzakta iken gergin ve boşluktaymış gibi hissetmek
D) Fatura ödemelerini internet bankacılığı ile yapmak

9) Aşağıdakilerden hangisi doğal afetlerde meydana gelebilecek can ve mal kayıplarını azaltmaya yönelik yapılabilecek uygulamalardan değildir?

A) Dere yataklarına yerleşilmesi
B) Doğal bitki örtüsünün korunması
C) Az katlı binalar inşa edilmesi
D) Ağaçlandırma yapılması

10) Ortaokul birinci sınıf öğrencisi olan Kerem, Atatürk’ün askerî hayatı ile ilgili bir araştırma ödevi hazırlamıştır. Ödevinde, hangi bilgiyi hangi kaynaktan aldığını özellikle belirtmiştir. Kerem’in, araştırma ödevini hazırlarken kaynak belirtmede gösterdiği bu hassas davranışını, aşağıdaki yargılardan hangisiyle açıklayabiliriz?

A) Bandrollü eserlerden yararlanmıştır.
B) Çalışmasını planlı bir şekilde yürütmüştür.
C) Kütüphanedeki çalışma kurallarına uymuştur.
D) Eser sahiplerinin emeğine saygı göstermiştir.

11) “Edison ampulü iki binden fazla yaptığı deneme sonucunda bulmuştur. Yukarıdaki parçada bilim insanının hangi özelliği ön plana çıkmaktadır?

A) Tutumlu
B) Şüpheci
C) Gözlemci
D) Sabırlı

12) Aşağıdakilerden hangisi Sümerlerin yazıyı icat etmelerinin katkılarından değildir?

A) Eğitim, bilim ve sanat gelişmiştir.
B) Tarihî devirler başlamıştır.
C) Bilgiler kayıt altına alınmıştır.
D) Tarımda ilerlemişlerdir.

13) Aşağıdakilerden hangisi bilinçli bir internet kullanıcısının özellikleri olamaz?

A) Paylaşılan herşeyin doğru olmayabileceğini bilir.
B) Doğruluğundan emin olmadığı aldatıcı paylaşımlarda bulunmaz.
C) Sanal ortamda her şeyi paylaşmanın özgürlük olduğunu düşünür.
D) Gerçekte suç sayılan bir şeyin, internette de suç olduğu bilincindedir.

14) Bir gıda maddesi alırken aşağıdakilerden hangisine dikkat etmemize gerek yoktur?

A) Ürünün şekline
B) Son kullanma tarihine
C) Garanti Belgesine
D) Üretim tarihine

15) I- Yüksek öz güvene sahip olmalı II- Çalışmalarını bireysel yürütmeli III- Tutarlı düşünmeli IV- Sorgulayıcı olmalı Yukarıdakilerden hangileri bilim insanının özelliklerinden değildir?

A) Yalnız II
B) Yalnız IV
C) I – II
D) III – IV

16) Animatörlük, otel işletmeciliği gibi mesleklerin olduğu bir yerde öncelikle hangi mesleğinde olması beklenir?

A) Ziraat mühendisi
B) Tütün eksperi
C) Tercümanlık
D) Makinist

17) Aşağıdakilerden hangisi girişimci insanların genel özelliklerinden değildir?

A) Sürekli olarak kendini geliştirirler.
B) Fırsatları anlar ve değerlendirirler.
C) Planlama ve organizasyon yetenekleri güçlüdür.
D) Değişime karşı direnç gösterirler.

18) Bir maddenin işlenip, şekillendirilerek oluşturulmuş yeni şekline işlenmiş madde denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi işlenmiş maddedir?

A) Elma
B) Ekmek
C) Domates
D) Pamuk

19) Ekonominin gelişmiş olduğu yerlerde sinema tiyatro, spor gibi sosyal tesislerde çoğalmaktadır. Buna göre hangisinde bu tür tesislerin daha az olması beklenir?

A) İzmir
B) Bursa
C) Bitlis
D) Kocaeli

20) Aşağıdaki soruların cevaplarını altına yazınız. Sanayinin en çok geliştiği bölge : ……………………………………………………………………….. Çay ve Fındığın en çok yetiştirildiği bölge: ……………………………………………………………………….. Muzun en çok yetiştirildiği bölge: ……………………………………………………………………….. Seracılığın en çok yapıldığı bölge : ……………………………………………………………………….. Büyükbaş hayvancılığın en çok yapıldığı bölge : ………………………………………………………………………..

The post 5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları first appeared on Evdeki Hocam.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları yazısı ilk önce Evdeki Hocam üzerinde ortaya çıktı.

Sosyal Bilgiler Çalışma Fasikülü - Evdeki Hocam

8.Sınıf İnkılap Tarihi 5.Ünite Demokratikleşme Çabaları

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Ders Notları

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 6.Ünite Özeti Etkin Vatandaşlık

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 5.Ünite Üretim, Dağıtım ve Tüketim

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 3.Ünite Özeti: İnsanlar, Yerler ve Çevreler

7.Sınıf Sosyal Bilgiler 2. Ünite Özeti: Kültür Ve Miras

Ankara Savaşının Sonuçları:*Osmanlı yenildi.*Yıldırım Beyazıt savaştan sonra esir düştü ve kısa süre sonra öldü.*Fetret Devri BaşladıAnadolu’da siyasi birlik bozuldu.

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Ünite Özeti: Kültür ve Miras

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 1.Ünite Özeti Birey ve Toplum

8.Sınıf İnkılap Tarihi 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

8. Sınıf

Matematik

Türkçe

Fen Bilimleri

İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

5.Sınıf Sosyal Bilgiler 2.Dönem 1.Yazılı Soru ve Cevapları

YAZILI ÖRNEĞİ 1:

5. Sınıf

Matematik

Türkçe

Fen Bilimleri

Sosyal Bilgiler

YAZILI ÖRNEĞİ 2:

Ankara Savaşının Sonuçları:
Osmanlı yenildi.
Yıldırım Beyazıt savaştan sonra esir düştü ve kısa süre sonra öldü.
*Fetret Devri Başladı
Anadolu’da siyasi birlik bozuldu.